Zamek w Olsztynku

Na wzniesieniu nad Olsztynkiem stoi XIV-wieczny zamek krzyżacki, wzniesiony w latach 1350–1366 z polecenia komtura ostródzkiego Gunthera von Hohensteina. Warownia przetrwała wojny i pożary w niezłym stanie, a dziś — nietypowo — mieści szkołę.

Gotycka budowa

Warownię postawiono na planie regularnego czworoboku: trzy boki zajęły wysokie budynki, czwarty od strony miasta — mur obronny z bramą i wysoką wieżą. Fundamenty zbudowano z kamieni polnych, wyższe partie z gotyckiej cegły, a mury miały około 2 m grubości. Wewnątrz znalazły się kaplica, refektarz, łaźnia, zbrojownia i magazyny, a całość otaczały mury obronne z basztami i głęboka fosa. Na szczycowej ścianie do dziś widać dwa granitowe kamienie, które podpierały gdanisko — średniowieczne urządzenie ustępowe. Pod budowlą zachowały się piwnice ze sklepieniami krzyżowo-żebrowymi.

Od starostwa do szkoły

Wojny polsko-krzyżackie przyniosły zniszczenia, ale szkody naprawiano. Po sekularyzacji państwa krzyżackiego w 1525 roku na zamku ulokowano starostwo, na którego czele stał starosta urzędujący w imieniu księcia. W XIX wieku odnowiono częściowo zrujnowane pomieszczenia i zaadaptowano je na potrzeby szkoły — funkcję edukacyjną zamek pełni do dziś jako siedziba Zespołu Szkół im. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza.

Zwiedzanie i okolica

Zamek stoi przy ul. Zamkowej 6, kilka minut od rynku. Bryłę i dziedziniec można oglądać z zewnątrz, a wycieczkę warto połączyć ze zwiedzeniem oddalonego o ok. 800 m skansenu Muzeum Budownictwa Ludowego.