Wiatrak nad Zalewem Zielona w Kaletach

Na małej, zadrzewionej wyspie dolnego stawu w Kaletach-Zielonej stoi drewniany wiatrak ze skrzydłami — znak rozpoznawczy tej leśnej dzielnicy Kalet. Kiedyś prowadził do niego mostek i można było w nim przenocować. Dziś obiekt jest odnowiony, ale zamknięty, a z bliska obejrzysz go tylko z kajaka.

Zalew z dwóch stawów

Zalew Zielona to w rzeczywistości dwa zbiorniki na Małej Panwi. Mniejszy, dolny staw o powierzchni ok. 20 ha powstał na miejscu dawnego wyrobiska rud żelaza, a przed wojną hodowano w nim karpie. Większy, górny zbiornik (ok. 60 ha) zbudowano w latach 1970–1971, spiętrzając rzekę tamą. Oba, połączone groblą, służą dziś rekreacji. Zielona leży ok. 5 km od centrum Kalet, oddzielona od niego lasem.

Wiatrak na wyspie

Wiatrak stoi na wyspie dolnego stawu. Dawniej był udostępniany turystom, a w jego wnętrzu urządzono nocleg. Po likwidacji mostka obiekt jest niedostępny — do wyspy można dopłynąć kajakiem, ale wiatrak ogląda się wyłącznie z zewnątrz. W ostatnich latach odnowiono poszycie, dach i skrzydła, a także zamontowano oświetlenie LED zasilane z odnawialnego źródła energii, więc wieczorem wiatrak delikatnie świeci nad wodą. Przewodniki turystyczne wspominają o planach rewitalizacji i ponownego udostępnienia wnętrza, m.in. z linowym promem zamiast mostka — to na razie zapowiedzi, nie gotowa oferta.

Na co zwrócić uwagę

• Plaża naprzeciw wyspy na dolnym stawie daje najlepszy, frontalny widok na wiatrak.
• Z grobli między stawami widać oba zbiorniki naraz, z wyspą pośrodku.
• O świcie i wieczorem, przy spokojnej wodzie, wiatrak odbija się w tafli.

Praktycznie

Bezpłatnie zaparkujesz przy ul. Stawowej nad zbiornikiem albo przy ul. Ofiar Katynia, koło pałacu. Wokół wody biegnie oznakowana na zielono ścieżka Zielona Pętla (ok. 9 km) z pięcioma przystankami edukacyjnymi, m.in. przy bobrowych żeremiach — nadaje się na spacer, rower i nordic walking, a zimą na biegówki. Teren jest ogólnodostępny przez cały rok i bezpłatny. Na dolnym stawie kąpiel odbywa się na własną odpowiedzialność, bez ratownika.

Tripto podpowiada

Na wiatrak wystarczy kwadrans, na pętlę wokół zalewu 2–3 godziny. W okolicy zobaczysz pałac myśliwski Donnersmarcków z lat 1860–1861 (w remoncie, niedostępny) oraz Drzewo Wolności — dąb posadzony w 1945 roku przez powstańców śląskich w miejscu drzewa z 1938 roku, zniszczonego we wrześniu 1939.