Kościół Narodzenia NMP w Żyglinie

Na pozwolenie na budowę tego kościoła parafianie z Żyglina czekali prawie 40 lat. Wniosek złożyli w 1801 roku, a zgodę z Berlina dostali dopiero w 1838 roku. Murowana świątynia z miejscowego wapienia stanęła w latach 1840–1842. To przykład modnego wtedy w Prusach stylu arkadowego (Rundbogenstil), z łukami nad każdym oknem i drzwiami.

Historia: parafia starsza niż miasto

Żyglin to dziś dzielnica Miasteczka Śląskiego w powiecie tarnogórskim. Najstarsza wzmianka o konsekracji pierwszego, drewnianego kościoła na tutejszym wzgórzu cmentarnym pochodzi z 1253 roku, a dokument z 1277 roku wspomina parafię żyglińską. Przez stulecia była to rozległa parafia, obejmująca wiernych w promieniu około 15 km. Należały do niej m.in. Kalety, Nakło Śląskie i Świerklaniec. W drugiej połowie XVI wieku zarządzali nią kaznodzieje luterańscy. Po pożarze w latach 1703–1705 postawiono drugi drewniany kościół o wymiarach 7 × 14 m. W 1835 roku landrat bytomski zamknął go z powodu złego stanu.

Kościół patronatu królewskiego mógł powstać dopiero za zgodą pruskich władz. Projekt przygotował królewski inspektor budowlany Feller z Gliwic, a ziemię podarował hrabia Henckel von Donnersmarck. Świątynię poświęcono 24 listopada 1842 roku. W 1873 roku od zachodu dostawiono wieżę według projektu Augusta Hanniga z Bytomia, a w 1883 roku teren otoczono ogrodzeniem z żeliwnymi przęsłami.

Co zobaczyć

• Kamienne elewacje wieży i fasady — mur z wapienia, z kamiennym cokołem i gzymsem.
• Półkolista absyda na wschodzie, z rzędem zamkniętych łukiem okien przedzielonych pilastrami.
• Grupa Ukrzyżowania przed kościołem z rzeźbami Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty. Od 2014 roku rzeźby są w rejestrze zabytków ruchomych.
• We wnętrzu: barokowo-klasycystyczny ołtarz główny, dwa XIX-wieczne ołtarze boczne i klasycystyczne organy z 1842 roku.

Ciekawostki

Ołtarz boczny św. Barbary, poświęcony w 1853 roku, ufundowali górnicy i radca górniczy Seidel. To ślad górniczych tradycji okolic Tarnowskich Gór. Modernizacja z lat 1979–1982 zatarła niestety pierwotny wygląd wnętrza, m.in. drewniane empory biegnące wzdłuż ścian. Dlatego warto przyjrzeć się z bliska temu, co przetrwało, a więc ołtarzom i organom.

Tripto podpowiada

Kościół stoi u zbiegu ulic Śląskiej i Brynickiej, w najwyższej części Żyglina. Diecezja gliwicka podaje adres ul. Śląska 40. To czynna świątynia parafialna, więc wnętrze zobaczysz przed nabożeństwami lub po nich, a poza nimi warto zapytać w parafii. Na obejrzenie kościoła z zewnątrz i wnętrza wystarczy 20–30 minut. Wizytę możesz połączyć ze zwiedzaniem pobliskich Tarnowskich Gór.