Kościół Dobrego Pasterza w Świerklańcu

W północnej części parku w Świerklańcu, z dala od miejsca, gdzie stał „mały Wersal” Donnersmarcków, wznosi się neogotycki kościół połączony krużgankiem z rodowym mauzoleum. Dach grobowca wieńczy figura anioła z trybowanej miedzi, a pod nią spoczywa hrabia Guido Henckel von Donnersmarck, budowniczy pałacu, wraz z obiema żonami. To jeden z nielicznych zachowanych śladów wielkiej rezydencji, która spłonęła w 1945 roku.

Historia: kaplica pałacowa dla rodu i ewangelików

Kościół ufundował Guido Henckel von Donnersmarck jako ewangelicką świątynię pałacową dla rodziny i miejscowych protestantów. Zbudowano go w latach 1895/1896–1897 według projektu Juliusa Carla Raschdorffa, autora katedry berlińskiej, przy udziale jego syna Ottona. Wzorem była kaplica przy berlińskim pałacu Monbijou. W latach 1903–1905 na północ od kościoła stanęło rodowe mauzoleum, połączone ze świątynią otwartym krużgankiem w kształcie litery L.

Po II wojnie światowej oba budynki splądrowano, a komory grobowe otwarto. W 1957 roku kościół przekazano parafii katolickiej, ale dwa lata później władze zakazały odprawiania w nim nabożeństw i przez dwie dekady stał nieużywany. Dopiero w 1981 roku parafia Chrystusa Króla rozpoczęła remont, a 28 sierpnia 1983 roku biskup Herbert Bednorz poświęcił świątynię pod wezwaniem Dobrego Pasterza.

Co zobaczyć

• Neogotycka bryła z cegły i piaskowca, nawiązująca do angielskiego gotyku geometrycznego, z wieżą nakrytą ostrosłupowym hełmem i oknami z maswerkami.
• Osobne wejście rodziny hrabiowskiej od południa, poprzedzone zadaszonym podjazdem.
• Otwarta więźba dachowa wsparta na kroksztynach i drewniana empora przy północnej ścianie, przeznaczona dawniej dla właścicieli.
• Witraże z 1998 roku zaprojektowane przez Wernera Lubosa, z fragmentami modlitwy „Ojcze nasz” w różnych językach.
• Mauzoleum na planie krzyża greckiego, z miedzianym aniołem na dachu, sklepieniami gwiaździstymi i zachowaną płaskorzeźbą złożenia Chrystusa do grobu.

Ciekawostki

W mauzoleum pochowano Guida Henckla von Donnersmarcka i jego żony: Blankę de Païva oraz Katharinę von Slepcow. Ta druga była prawosławna, dlatego spoczęła w ziemi, poza komorami grobowymi. Sam pałac, wzniesiony w latach 1870–1873 według projektu Hectora Lefuela, spłonął w 1945 roku w niewyjaśnionych okolicznościach, a jego ruiny rozebrano na początku lat 60.

Tripto podpowiada

Obejrzyj zespół od strony krużganka – stąd najlepiej widać, jak kościół i mauzoleum tworzą jedną kompozycję. Kościół stoi przy ulicy Parkowej. Na kościół i mauzoleum z zewnątrz wystarczy 20–30 minut, ale warto zaplanować dłuższy spacer: w parku zachował się Pałac Kawalera, pozostałości Starego Zamku i relikty pałacu Donnersmarcków, a od wschodu park przylega do Jeziora Świerklaniec. Wnętrze kościoła, który jest filią parafii Chrystusa Króla, najłatwiej zobaczyć przy okazji nabożeństw.