Pałac w Świerklańcu

Park w Świerklańcu, między Tarnowskimi Górami a Piekarami Śląskimi, kryje ślady jednej z najbardziej okazałych rezydencji Górnego Śląska. Zachował się tu Pałac Kawalera, zwany też Domem Kawalera — wzniesiony w latach 1903–1906 według projektu Ernsta von Ihne jako pałac gościnny księcia Guido von Donnersmarck. Jednym z pierwszych gości był cesarz Wilhelm II, a później mieszkała tu rodzina syna Guido, księcia Guidotta. Nad głównym wejściem widnieje herb książąt Donnersmarcków.

Mały Wersal, który przepadł

Pałac Kawalera był tylko dodatkiem do głównej siedziby rodu — Małego Wersalu (Neues Schloss Neudeck), wzniesionego w latach 1868–1876 z inicjatywy Guido von Donnersmarcka. Projekt przypisuje się Hectorowi-Martinowi Lefuelowi, twórcy rozbudowy Luwru. Francuski neorenesans mieścił 34 komnaty i 6 apartamentów; ze względu na podmokły grunt fundamenty posadowiono na ponad dwóch tysiącach dębowych pali o długości około 10 metrów. Pałac spłonął w 1945 roku, a po wojnie został rozebrany — zachowały się tarasy ogrodowe, baseny, fontanna i rzeźby Emmanuela Frémieta.

Co zobaczyć dziś

Pałac Kawalera, zarządzany przez gminę Świerklaniec, jest utrzymany w dobrym stanie i bywa okazyjnie udostępniany do zwiedzania — wewnątrz zachowała się piękna klatka schodowa, choć wystrój się nie zachował. Ciekawostka: w latach 1924–1937 mieszkał tu Feliks Calonder, przewodniczący Komisji Mieszanej dla Górnego Śląska i wcześniejszy prezydent Szwajcarii. Spacer po parku warto przedłużyć o tarasy po Małym Wersalu, a w pobliżu leży też zamek Piastowski i zabudowania folwarczne.