Centrum Kultury Śląskiej w Nakle Śląskim

Biały neogotycki pałac z wysoką wieżą w Nakle Śląskim wygląda bardziej jak angielska rezydencja z epoki Tudorów niż typowy śląski pałac. Zbudował go w latach 1856–1858 hrabia Hugo I Henckel von Donnersmarck, jeden z najbogatszych magnatów przemysłowych Śląska, a od 2013 roku działa w nim Centrum Kultury Śląskiej. Wizyta łączy historię jednego z najsłynniejszych rodów regionu z wystawami, koncertami i spacerem po parku.

Historia: 90 lat Donnersmarcków, 60 lat szkoły

Pałac miał być letnią rezydencją – główną siedzibą Hugona I był zamek Wolfsberg w Karyntii – ale potomkowie osiedli tu na stałe. Nieznani są projektanci; podobieństwo do przebudowanego zamku w Wolfsbergu wskazuje na wiedeńskich architektów Johanna Romano von Ringe i Augusta Schwendenweina von Lanauberg. Po śmierci Hugona I w 1890 roku pałac przebudowano i podwyższono wieżę. Od 1905 roku była to siedziba Łazarza IV, założyciela nakielskiej linii rodu. Po 1921 roku rodzina została w polskiej części Śląska i zyskała przydomek „linii polskiej”; ostatni właściciel, Łazarz V, wyjechał przed frontem do Szwajcarii, ale nigdy nie przyjął niemieckiego obywatelstwa. Od 1945 roku przez sześćdziesiąt lat działała tu szkoła rolnicza, a w dawnej kaplicy urządzono umywalnie. Po remoncie wnętrz z lat 2010–2012 (koszt około 7,7 mln zł) Centrum otworzyło się dla zwiedzających 2 maja 2013 roku.

Co zobaczyć

• Wnętrza pałacu – odtworzone schody z drewnianymi balustradami na reprezentacyjnej klatce, boazeria przy wejściu, przypadkiem odkryty plafon na parterze i słynny sejf Donnersmarcków.
• Herby na fasadzie – Donnersmarcków i von Kaszonyi, zachowane szczątkowo. Według legendy Hugo zbudował pałac dla drugiej żony, Laury von Kaszonyi, ale ukończono go rok po śmierci pierwszej, więc to raczej romantyczna opowieść.
• Wystawy stałe i czasowe – o rodzie Henckel von Donnersmarck i dziejach pałacu; program warto sprawdzić przed przyjazdem.
• Park przypałacowy i wieża – wieżę wyremontowano w 2021 roku, a park dostał nowe oświetlenie w 2019 roku.

Tripto podpowiada

Pałac jest nieczynny w poniedziałki. Od maja do września działa wt.–nd. 11:00–18:00 (ostatnie wejście 17:15), od października do kwietnia wt.–nd. 11:00–17:00 (ostatnie wejście 16:15); zamknięty jest też w część świąt. Bilet normalny kosztuje 20 zł, ulgowy 15 zł, rodzinny 45 zł, a audioprzewodnik w aplikacji 5 zł. Przewodnika na wyłączność (80 zł po polsku, 100 zł po angielsku) trzeba zamówić telefonicznie z wyprzedzeniem. Wjazd od ul. Głównej bramą przy dawnej kordegardzie; obok jest parking na kilkadziesiąt aut i autokary. Dojedziesz też autobusem linii 5 z Katowic. Na pałac i park zarezerwuj 1,5–2 godziny.