Mural Jubileuszowy w Tarnowskich Górach

Kto wysiada z pociągu w Tarnowskich Górach, trafia prosto na pięćset lat historii miasta namalowane na jednej ścianie. Mural Jubileuszowy przy centrum przesiadkowym obok dworca ma około 120 metrów długości i według urzędu miasta jest największym muralem na Górnym Śląsku. Powstał z okazji 500-lecia miasta, które Tarnowskie Góry obchodzą w 2026 roku, i czyta się go jak komiks – od legendy po listę UNESCO.

Ściana, konkurs i autorka

Przebudowa okolic dworca i wyburzenie kilku budynków odsłoniły mur o długości 119 metrów i wysokości do 10 metrów. Wcześniej widniał na nim zatarty napis sprzed lat: „Nasz cel: siła Polski i pomyślność jej obywateli”. W lutym 2024 roku miasto ogłosiło ogólnopolski konkurs na projekt o powierzchni 784 m². Trzy najlepsze prace wybrane przez komisję trafiły pod głosowanie internautów, a o wyniku zdecydowała suma punktów od mieszkańców i jury. Wygrała Karolina Fabia. Mural odsłonięto 9 kwietnia 2025 roku, gdy zdjęto rusztowania; jego wykonanie kosztowało 89 tys. zł.

Co zobaczyć na muralu

Opowieść biegnie wzdłuż ściany w porządku chronologicznym:

• chłop Rybka, który według legendy natrafił podczas orki na bryłę kruszcu, co ściągnęło w okolicę poszukiwaczy ołowiu, srebra i cynku,
• nadanie przywileju górniczego i praw miejskich,
• rozwój hutnictwa i uruchomienie maszyny parowej,
• przemiany przestrzenne miasta,
• Brama Gwarków i Dzwonnica Gwarków, symbole Tarnowskich Gór,
• nawiązanie do wpisu tarnogórskich podziemi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Ciekawostki

Za datę narodzin miasta przyjmuje się 1526 rok, kiedy objęto je przywilejem wolności górniczej, który zachęcał gwarków do osiedlania się i pracy w kopalniach. Własny herb Tarnowskie Góry dostały w 1562 roku. Pod koniec XVIII wieku w Kopalni Królewskiej Fryderyk uruchomiono pierwszą na Górnym Śląsku maszynę parową, co dało impuls rewolucji przemysłowej w regionie – i to właśnie ją pokazuje mural. Od 2017 roku kopalnie rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi są na liście UNESCO. Członek jury Witold Zaręba chwalił zwycięski projekt za optymistyczne kolory i za to, że pozwala odkryć miasto na nowo.

Tripto podpowiada

Mural oglądasz z chodnika przy centrum przesiadkowym, bezpłatnie i o każdej porze. Na spokojne przejście wzdłuż całej ściany wystarczy 15–20 minut. Ściana jest długa, więc trudno objąć ją jednym kadrem z bliska – do zdjęcia całości odejdź jak najdalej, a szczegóły fotografuj fragmentami. Wizytę połącz z Zabytkową Kopalnią Srebra, Sztolnią Czarnego Pstrąga lub spacerem po rynku: Dzwonnicę Gwarków zobaczysz najpierw na muralu, a potem na żywo.