Muzeum w Tarnowskich Górach

W sierpniu 1683 roku, w drodze na odsiecz Wiednia, Jan III Sobieski zatrzymał się w Tarnowskich Górach i tu pożegnał królową Marię Kazimierę. Pamiątki tego epizodu, malowany strop z XVII wieku i kolekcja dawnego malarstwa europejskiego czekają dziś na piętrze Domu Sedlaczka przy Rynku 1 – jednej z najstarszych kamienic w mieście. Muzeum działa od 1958 roku i jest jedynym muzeum samorządowym w powiecie tarnogórskim, z blisko 10 tys. eksponatów.

Historia: kamienica, winiarnia i muzeum

Kamienica na rogu rynku i ulicy Gliwickiej pochodzi prawdopodobnie z XVI wieku. Najstarszym znanym właścicielem był burmistrz Christoph Kraker, wzmiankowany w 1670 roku, a najbardziej znanym – kupiec Johann Sedlaczek, który w 1805 roku przeniósł tu swoją winiarnię działającą od 1786 roku. Winiarnia wciąż mieści się na parterze, a muzeum zajmuje piętro i poddasze. Tradycja głosi, że w domu gościli m.in. cesarzowa Eleonora Gonzaga, August II Mocny i August III.

Pomysł muzeum miejskiego pojawił się już w XIX wieku, ale zbiory przepadały kolejno w niewyjaśnionych okolicznościach i w czasie wojny. Dopiero dzięki Stowarzyszeniu Miłośników Ziemi Tarnogórskiej wyremontowano Dom Sedlaczka i w 1958 roku otwarto pierwszą ekspozycję. W grudniu 2025 roku muzeum otworzyło oddział – Dworzec Kultury na piętrze zabytkowego dworca kolejowego.

Co zobaczyć

• Sala renesansowa – największą salę zdobi drewniany, polichromowany strop z pierwszej połowy XVII wieku, odkryty podczas remontu w 1956 roku. Obok włoska skrzynia z XVI wieku.
• Galeria malarstwa zachodnioeuropejskiego z kolekcji ks. infułata Michała Lewka – 24 obrazy z XVI–XX wieku, m.in. „Chrzest Chrystusa” z kręgu Francesco Albaniego, przywieziony do Polski w 1808 roku przez babkę Zygmunta Krasińskiego, oraz rzadka emalia limuzyńska.
• „Wiwat Jan III Sobieski” – portrety króla, medale wybite po wiktorii wiedeńskiej, militaria z epoki i obraz Zygmunta Grimera z 1840 roku, namalowany w Tarnowskich Górach.
• „Z dziejów Tarnowskich Gór” – narzędzia górnicze, blisko 100-letni model maszyny parowej ze szkoły górniczej i portret Guida Henckla von Donnersmarcka pędzla Franza von Lenbacha.

Ciekawostki

Sobieski zatrzymał się w mieście, wówczas należącym do Korony Czeskiej, w dniach 20–22 sierpnia 1683 roku. Pożegnał tu królową i młodsze dzieci, a dalej na Wiedeń ruszył z najstarszym synem Jakubem. W zbiorach jest też kolekcja pamiątek po wolnomularzach, w tym po tarnogórskiej loży „Silberfels” założonej w 1816 roku.

Tripto podpowiada

W poniedziałki muzeum jest zamknięte; we wtorek jest czynne w godz. 10:00–16:00, w sobotę 10:00–15:00, w niedzielę 12:00–17:00 – godziny w pozostałe dni i ceny sprawdź na muzeumtg.pl. Na wystawy zarezerwuj około godziny. W wybrane niedziele (poza lipcem i sierpniem) pod renesansowym stropem odbywają się koncerty. Po zwiedzaniu warto wybrać się do Zabytkowej Kopalni Srebra.