Drewniany kościół Wniebowzięcia NMP w Miasteczku Śląskim

Przez ponad sto lat od założenia miasta mieszkańcy Miasteczka Śląskiego chodzili na msze do sąsiedniego Żyglina. Własny kościół — drewniany, z gontowym dachem i sobotami — zbudowali dopiero w latach 1665–1667, a stojąca obok dzwonnica nosi datę 1666. Dawny kościół Wniebowzięcia NMP, dziś pod wezwaniem św. Jerzego i Wniebowzięcia NMP, jest jednym z przystanków Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Historia: miasto górników i jego kościół

Miasteczko wyrosło w XVI wieku przy kopalniach rud ołowiu i srebra, a prawa miejskie otrzymało 23 kwietnia 1561 roku od margrabiego Jerzego Fryderyka. Ponieważ stało się to w dzień św. Jerzego, miasto nazwano Georgenberg, a w herbie umieszczono świętego walczącego ze smokiem — mieszkańcy i tak mówili o nim po prostu „Miasteczko”. Kościół konsekrował w 1670 roku biskup Mikołaj Oborski. Przez niemal dwieście lat był tylko filią parafii w Żyglinie, a księża przyjeżdżali stamtąd na nabożeństwa.

W XVIII wieku świątynię przebudowano i ustawiono w niej boczny ołtarz z łaskami słynącym obrazem Matki Bożej Bolesnej, czczonym — jak zapisano — zarówno po „cesarskiej”, jak i po „polskiej” stronie granicy. W 1823 roku mieszkańcy chcieli przenieść parafię z Żyglina do swojego kościoła, ale sprzeciwił się temu właściciel Żyglina z innej linii rodu Henckel von Donnersmarck. Własnych duszpasterzy Miasteczko dostało w 1849 roku, a samodzielną parafię w 1914 roku. Wcześniej, w latach 1905–1908, tuż obok stanął nowy, murowany kościół parafialny według projektu Oskara Hoßfelda, a drewniany pozostał kościołem filialnym.

Co zobaczyć

• Konstrukcję zrębową na kamiennej podmurówce i dach dwukalenicowy kryty gontem, z sześcioboczną wieżyczką zwieńczoną cebulastym hełmem z latarnią.
• Soboty — podcienia wsparte na słupach, obiegające kościół.
• Trójbocznie zamknięte prezbiterium z niewielką prostokątną zakrystią od północy.
• Wnętrze z belką tęczową pokrytą długim malowanym napisem, ambona i obrazy w bogatych ramach.
• Dzwonnicę z 1666 roku — słupową, oszalowaną deskami, z cebulastym hełmem i ośmioboczną latarnią oraz dwuskrzydłowymi klepkowymi drzwiami.
• Figurę św. Jana Nepomucena z XVIII wieku w kapliczce w ogrodzeniu kościoła.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy ul. Dworcowej 2, obok nowego kościoła parafialnego Wniebowzięcia NMP, więc obie świątynie zobaczysz podczas jednego spaceru. To kościół filialny bez stałych godzin zwiedzania — wnętrze najłatwiej obejrzeć przy okazji nabożeństw, a o inne terminy warto zapytać w parafii. Bryłę, soboty i dzwonnicę obejrzysz z zewnątrz o każdej porze; na całość wystarczy 20–30 minut. Miasteczko Śląskie leży w powiecie tarnogórskim, niedaleko Tarnowskich Gór.