Pałac w Kaletach Zielonej

Od 18 do 20 listopada 1900 roku w lasach wokół Zielonej polował na bażanty sam cesarz Wilhelm II, a polowania zaczynały się i kończyły w myśliwskim pałacu hrabiego Guido Henckel von Donnersmarcka. Po wojnie warsztaty leśników doprowadziły budynek do ruiny, ale w 2020 roku kupił go nowy właściciel i odnowił elewacje oraz dach. Dziś żółty pałac nad zalewem Zielona znów jest jedną z wizytówek Kalet.

Historia: pałac na polowania

Pałac myśliwski wzniesiono w latach 1860–1861 z inicjatywy hrabiego Guido Henckel von Donnersmarcka (1830–1916), właściciela m.in. fabryki celulozy i papieru w Kaletach. Otaczał go park, a specjalna droga łączyła go z główną rezydencją rodu w Świerklańcu. W obręb parku włączono staw, który powstał jeszcze w średniowieczu. Okoliczny zwierzyniec – zamknięte łowisko o powierzchni 6000 ha, obejmujące kilka leśnictw – był pełen zwierzyny: w 1914 roku żyło tu ok. 450 jeleni, a także daniele i dziki.

Poza sezonem łowieckim w pałacu mieszkali urzędnicy hrabiego, a w sezonie – pojedynczy myśliwi lub niewielkie grupy. W czasie polowań zbiorowych pałac był miejscem rozpoczęcia i zakończenia łowów, którym towarzyszyły huczne zabawy. Cesarz Wilhelm II wpisał się podczas swojej wizyty do księgi pamiątkowej w pobliskiej karczmie, a pałac żył także w okresie międzywojennym.

Wojna, warsztaty i ruina

W czasie II wojny światowej Niemcy zakwaterowali w pałacu ukraińską jednostkę SS, wywożąc jednocześnie cenniejsze wyposażenie. Po wojnie posiadłość upaństwowiono i urządzono w niej bazę Ośrodka Transportu Leśnego – z biurami, warsztatami ślusarskimi, stolarnią i noclegownią. Na parterze ustawiono pięciotonowe tokarki, które zniszczyły podłogi. Bazę zlikwidowano pod koniec 1991 roku, a gdy pałac wpisywano do rejestru zabytków, stwierdzono 70-procentowe zniszczenia.

Nowe życie

W lipcu 2020 roku Urząd Miasta Kalety poinformował, że pałac wraz z terenem kupił właściciel firmy NaturDay. Latem 2021 roku zakończył się remont elewacji i dachu, a odnowiony budynek pokazano mieszkańcom podczas wieczoru, gdy w oknach i przed wejściem zapłonęły świece.

Co zobaczyć

• Siedmioosiową fasadę z trzyosiowym ryzalitem, wyższym o kondygnację, i tarasem z żelazną balustradą wspartym na filarach nad wejściem.
• Mury z cegły i kamienia wapiennego odnowione w latach 2020–2021.
• Zalew Zielona z ośrodkami wypoczynkowymi i ścieżkę przyrodniczo-dydaktyczną „Do bobrów”.

Tripto podpowiada

Pałac stoi przy ul. 30-lecia 80 w Zielonej, dzielnicy Kalet oddzielonej od centrum miasta pasem lasu o szerokości ok. 5 km. Według informacji turystycznej województwa obiekt jest dostępny tylko z zewnątrz, więc na krótki postój wystarczy 15–20 minut. Najlepiej połączyć go ze spacerem nad zalewem Zielona, a latem z wypoczynkiem w jednym z tamtejszych ośrodków.