Góra Grojec w Psarach

Góra Grojec (365 m n.p.m.) to samotne wapienne wzgórze, które wyraźnie odcina się od pól między Psarami a Lubszą w gminie Woźniki. Już sama nazwa sugeruje dawny gród, a miejscowe podania – spisane m.in. przez Józefa Lompę – mówią o zamku, który zapadł się pod ziemię. Dziś szczyt porasta buczyna chroniona od 1996 roku jako rezerwat przyrody.

Historia i legendy

Śladów grodziska na Grojcu nie odnaleziono, ale ukształtowanie terenu od dawna pobudza wyobraźnię. Według legendy ze zbiorów Lompy na szczycie stał drewniany zamek spalony przez Tatarów, po którym zostały piwnice i lochy prowadzące do Lubszy; inna opowieść każe szukać tu ostatniego schronienia rycerzy-rozbójników z rodu Drogosławowiczów. Pewniejsze są fakty z XX wieku: do jego początku działały na wzgórzu kamieniołomy, z których wydobywano „grojcoki” na kamienie młyńskie, a 1 września 1939 roku przez Grojec przebiegała linia obrony Krakowskiej Brygady Kawalerii. Miejscowi przez lata urządzali na szczycie zabawy, m.in. sylwestrowe.

Rezerwat „Góra Grojec”

Rezerwat utworzono 31 października 1996 roku, a zarządza nim Nadleśnictwo Koszęcin. Według nadleśnictwa ma 17,48 ha (inne źródła podają 17,53 ha) i chroni drzewostan z udziałem jawora, buka i jodły na wapiennym podłożu. Obok buka rosną tu świerki, graby, rzadziej dęby, lipy i klony, a w runie m.in. chronione wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów i zanokcica skalna. Las jest siedliskiem dzięciołów, sikor i sójek, a spotkać można też żmiję zygzakowatą.

Tripto podpowiada

To cel na spokojny spacer, nie na wycieczkę z infrastrukturą – nie ma tu kasy, parkingu ani punktu widokowego. Choć wzgórze potocznie łączy się z Psarami, rezerwat leży administracyjnie na terenie sołectwa Lubsza, ok. 2 km na zachód od wsi, a spacer najlepiej zaczynać od strony Psar lub Lubszy. Na wzgórze i krótką pętlę po lesie wystarczy godzina. Najładniej jest wiosną, gdy buki wypuszczają liście, i jesienią. Poruszaj się tylko ścieżkami – rezerwat od lat cierpi z powodu rozjeżdżania stoków rowerami. W Lubszy warto zajrzeć na ślady Józefa Lompy, który mieszkał tu do 1863 roku.