Rynek w Woźnikach

Woźniki otrzymały prawa targowe około 1270 roku, co czyni je jednym z najstarszych miast Górnego Śląska. Rynek zachował średniowieczny układ, chroniony jako zabytek razem z kamienicami w pierzejach. Na placu stoją ratusz zbudowany po odzyskaniu praw miejskich, pomnik Józefa Lompy i parafialny kościół św. Katarzyny.

Historia: miasteczko na granicy

Woźniki leżały przy odnodze szlaku handlowego z Krakowa do Wrocławia, a po wojnach śląskich – na granicy prusko-rosyjskiej, gdzie działała komora celna. W latach 1483–1598 prowadzono tu księgę miejską uważaną za pierwszą polską księgę miejską – polskie wpisy pojawiają się w niej od 1521 roku. W 1798 roku pożar strawił niemal całe miasto, a przemysłowy boom XIX wieku ominął Woźniki – dlatego zachowały małomiasteczkowy charakter.

Po włączeniu do Prus miasto przejściowo straciło prawa miejskie. Dzięki staraniom burmistrza Juliusa Radlika w 1858 roku Woźniki zostały ponownie zrównane w prawach z innymi miastami, a w latach 1858–1862 zbudowano ratusz.

Co zobaczyć

• Ratusz – piętrowy gmach z trójkątnym szczytem i napisem „Ratusz”, z lat 1858–1862, przy Rynku 11.
• Pomnik Józefa Lompy – popiersie na granitowym cokole z napisem „Budziciel i krzewiciel polskości na Śląsku”. Lompa (1797–1863), nauczyciel, pisarz i zbieracz śląskich baśni, przeniósł się do Woźnik w 1858 roku i zmarł tu w ubóstwie.
• Kościół św. Katarzyny – z wieżą z baniastym hełmem i kaplicą św. Jana Nepomucena.
• Fontanna – w zieleni na środku placu, z ławkami wokół.

Ciekawostki

W 1815 roku przez Woźniki przejeżdżał w drodze na kongres wiedeński car Aleksander I. Lompa spisał około 191 śląskich baśni i legend; zanim trafił do Woźnik, przez około 30 lat uczył w pobliskiej Lubszy i został zwolniony przez władze pruskie za działalność narodową.

Tripto podpowiada

Na rynek wystarczy 20–30 minut. Potem przejdź około kilometra na południe, do cmentarza z drewnianym kościołem św. Walentego, gdzie jest grób Lompy. Z Woźnik blisko też na Górę Grojec w Psarach.