Rynek w Koziegłowach

Na środku rynku w Koziegłowach z bruku wystają kamienne murki, które wyglądają jak ruina. To fundamenty dawnego ratusza, odsłonięte przez archeologów i celowo pokazane w nowej nawierzchni. Prostokątny plac o wymiarach około 100 na 80 metrów zachował układ miasta lokacyjnego, a po rewitalizacji w 2011 roku zamienił się z targowiska w zadbane miejsce spacerów z fontanną nawiązującą do herbu miasta.

Historia: miasto „Koziej Głowy”

Pierwsza osada o tej nazwie powstała w XI wieku przy grodzie warownym, na terenie dzisiejszej wsi Koziegłówki. Miasto ukształtowało się kilka kilometrów dalej na zachód, w XIV lub XV wieku, gdy rozległe dobra należały do rodu Lisów. Od początku XVI do końca XVIII wieku Koziegłowy wchodziły w skład biskupiego Księstwa Siewierskiego, a w latach 1870–1950 były pozbawione praw miejskich. Nazwa wywodzi się od przezwiska „Kozia Głowa” – stąd kozie głowy w herbie i na rynkowej fontannie.

Ratusz pojawia się w źródłach w 1472 roku. Po pożarze odbudowano go w 1550 roku za zgodą biskupa krakowskiego Samuela Maciejowskiego i nakryto dwuspadowym dachem. Później budynek zniknął z placu, a jego dokładny zarys poznano dopiero dzięki badaniom poprzedzającym przebudowę rynku.

Od targowiska do rewitalizacji

Przez większość dziejów rynek zmieniał się niewiele. Pierzeje przetrwały w formie z XIX wieku, a w czasach PRL częściowo wymieniono zabudowę i posadzono wysokie drzewa na środku placu. Targowisko działało tu do 2008 roku i było jednym z ostatnich takich rynkowych targów w regionie. Umowę na przebudowę gmina podpisała 6 października 2009 roku, a projekt dostał około 1,6 mln zł z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Co zobaczyć

• Zarys ratusza – fundamenty zaznaczono w granitowej kostce jasnym wapieniem, a fragmenty murów wyprowadzono ponad poziom placu.
• Fontanna z kozimi głowami – nawiązuje do herbu i nazwy miasta; obok stoją pergola i ławki.
• Siedem ulic z narożników – wybiegają pod kątem prostym. Świętokrzyska prowadziła na Częstochowę i Żarki, Woźnicka na Lubliniec, Kościuszki na Siewierz.
• Kamienica pod numerem 4 z pierwszej połowy XIX wieku, wpisana do rejestru zabytków.

Tripto podpowiada

Za wschodnią pierzeją, dwie krótkie uliczki od rynku, stoi kościół św. Marii Magdaleny z gotyckim prezbiterium z XV wieku i nawą dobudowaną około 1679 roku. Na przedłużeniu ul. Zamkowej zachowały się ślady zamku, a w pobliskim Cynkowie stoi drewniany kościół św. Wawrzyńca z 1631 roku. Na sam rynek wystarczy 15–20 minut: plac jest płaski, dostępny bezpłatnie o każdej porze i wygodny z wózkiem. Koziegłowy leżą przy drodze krajowej nr 1 między Częstochową a Katowicami, więc to dobry krótki postój w podróży.