Miejsca historyczne
Szlak Romański
O miejscu
Trasa łącząca najcenniejsze świadectwa sztuki romańskiej w Polsce: budowle wznoszone od XI do XIII wieku, gdy młode państwo Piastów dorównywało ówczesnej Europie. Punktem wyjścia jest Strzelno na Kujawach, gdzie obok siebie stoją dwa wyjątkowe zabytki. Oznakowanie stanowi znak z nazwą szlaku i sylwetką budowli romańskiej.
Kamień, który został
Władcy i zakony wznosili świątynie na wzory włoskie i francuskie, a ich pozostałości rozsiane są dziś w dwunastu województwach. Wśród ponad sześćdziesięciu obiektów trasy znalazły się m.in. katedra w Gnieźnie, palatium na Ostrowie Lednickim, kolegiata w Kruszwicy, opactwa w Tumie, Wąchocku i Sulejowie, kościół św. Andrzeja w Krakowie oraz rotunda na Wawelu. W tym kamieniu czyta się początki polskiej państwowości i sztuki.
Dwa zabytki Strzelna
Startowa rotunda św. Prokopa to największa romańska świątynia na planie koła w Polsce; kroniki Jana Długosza podają 16 marca 1133 roku jako dzień jej konsekracji, a od 2018 roku nosi tytuł pomnika historii. Obok wznosi się kościół św. Trójcy z XII–XIII stulecia, znany z romańskich fresków.
W praktyce
Trasa nie biegnie jedną linią — najlepiej zaplanować ją jako kilka wycieczek samochodowych po wybranych regionach. Do Strzelna dojedzie się drogą krajową nr 62; zwiedzanie rotundy i kościoła łączy się dobrze z Kruszwicą, Mogilnem i Inowrocławiem.
52.6300, 18.1789
Co warto zobaczyć
- Ponad 60 zabytków romańskich w 12 województwach
- Rotunda św. Prokopa w Strzelnie, największa romańska budowla centralna w Polsce
- Konsekracja rotundy według Długosza: 16 marca 1133 roku
- Od 2018 roku pomnik historii
- Oznakowanie: znak z sylwetką budowli romańskiej
Atrakcje w pobliżu
Kujawsko-PomorskieUkryta perełka
Bazylika w Strzelnie
Kujawsko-Pomorskie
0.0 km
Bazylika św. Trójcy w Strzelnie: romańskie kolumny cnót i przywar, rotunda św. Prokopa i zespół klasztorny na Piastowskim Szlaku.
Kujawsko-PomorskieUkryta perełka
Rotunda Św. Prokopa w Strzelnie
Kujawsko-Pomorskie
0.1 km
Romanska rotunda z XII wieku w Strzelnie — jedna z najstarszych zachowanych świątyń kamiennych w Polsce, z wyjątkowymi rzeźbionymi kolumnami i sklepieniem..
Kujawsko-PomorskieUkryta perełka
Mysia Wieża w Kruszwicy
Kujawsko-Pomorskie
11 km
Mysia Wieża w Kruszwicy — gotyckie ruiny zamku krzyżackiego na Górze Królowej Jadwigi, z legendą o Miesku i myszach.
Kujawsko-PomorskieUkryta perełka
Kolegiata w Kruszwicy
Kujawsko-Pomorskie
11 km
Kolegiata św. Piotra i Pawła w Kruszwicy: romańska bazylika nad Gopłem, kamienne portale, średniowieczne chrzcielnice i historia Szlaku Piastowskiego.
Kujawsko-Pomorskie
Klasztor w Mogilnie
Kujawsko-Pomorskie
15 km
Klasztor pobenedyktyński w Mogilnie: romański kościół św. Jana, krypty, wystawa historii i najstarsze sklepienie na jednym filarze.
Wielkopolskie
Bazylika w Trzemesznie
Wielkopolskie
26 km
Bazylika w Trzemesznie: późnobarokowa kopuła, romańskie kolumny, polichromie Smuglewicza i podziemia związane ze św. Wojciechem.
Wielkopolskie
Łuk Napoleona w Ślesinie
Wielkopolskie
30 km
Łuk triumfalny z 1811 roku w Ślesinie, zwany Bramą Napoleona: arkada z orłem, powitanie, którego cesarz nigdy nie zobaczył, remont po zderzeniu z ciężarówką.
Kujawsko-Pomorskie
Kościół św. Mikołaja w Gąsawie
Kujawsko-Pomorskie
32 km
Niepozorny drewniany kościół w centrum Gąsawy skrywa jedno z najbardziej niezwykłych wnętrz sakralnych na Pałukach. Ściany i stropy pokrywa ponad 700 m² historycznych malowideł, przez około 150 lat ukrytych pod tynkiem i przypadkowo odkryt…
Kujawsko-Pomorskie
Pomnik Leszka Białego w Marcinkowie Górnym
Kujawsko-Pomorskie
34 km
Nagi książę pędzący konno ze strzałą w plecach — ten nietypowy pomnik przypomina o jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń średniowiecznej Polski.