Mysia Wieża w Kruszwicy

Według kronikarzy w wieży nad Gopłem myszy zjadły okrutnego księcia Popiela – tyle że obecna Mysia Wieża powstała prawie czterysta lat po czasach, w których miała się rozegrać legenda. To ośmioboczna, ceglana wieża o wysokości 32 metrów, jedyna pozostałość zamku Kazimierza Wielkiego w Kruszwicy. Z jej szczytu przy dobrej widoczności widać Inowrocław, Strzelno i Radziejów, a pod stopami zatoki i wyspy jeziora Gopło.

Historia: zamek na granicy z Krzyżakami

Pierwszą murowaną, okrągłą wieżę z kamienia zbudowano tu w połowie XIII wieku. Obecną ceglaną wieżę wzniesiono około 1350 roku, gdy Kazimierz Wielki postawił w miejscu starego grodu nowy zamek. Miał on plan zbliżony do prostokąta, mury wysokie na 11 metrów, fosę i częstokół, a wieża w północno-zachodnim narożniku służyła jako punkt obserwacyjny i ostatnie schronienie obrońców. Zamek strzegł pogranicza polsko-krzyżackiego, a po pokoju toruńskim z 1466 roku stał się już tylko siedzibą kasztelanii i starostwa.

Podczas potopu szwedzkiego zamek przez dwa lata zajmowali Szwedzi, a wycofując się w 1657 roku, zburzyli miasto i warownię. Ocalała jedynie wieża i fragmenty murów. W 1802 roku przeprowadzono pierwsze prace restauratorskie, a w 1896 roku wieżę wzmocniono i przystosowano do zwiedzania. Od tego czasu jest najważniejszym punktem widokowym Kruszwicy.

Co zobaczyć

• Wieżę – z zewnątrz ośmioboczną, a w środku okrągłą.
• Taras na szczycie z panoramą Gopła, Półwyspu Rzępowskiego, miasta i równiny kujawskiej.
• Resztki murów dawnego zamku na Wzgórzu Zamkowym.
• Otwory w ścianach, które wyglądają jak okienka, a są śladami po rusztowaniach z czasów budowy.

Legenda i ciekawostki

Opowieść o Popielu, którego za karę zjadły myszy, zapisał już Gall Anonim, ale w Kruszwicy umieściła ją dopiero późniejsza Kronika wielkopolska. Podobne podanie o złym władcy pożartym w wieży przez myszy krąży w Niemczech wokół Mäuseturm w Bingen nad Renem, dlatego długo sądzono, że legendę zapożyczono z Zachodu. Historyk Jacek Banaszkiewicz wykazał jednak, że polska wersja jest starsza od niemieckich „mysich legend” i wyrasta z dawnej, wspólnej symboliki. Lokalni przewodnicy przytaczają też inne wyjaśnienia nazwy, m.in. od rodu Myszków.

Tripto podpowiada

Wieża stoi u nasady Półwyspu Rzępowskiego, kilka minut spacerem od centrum Kruszwicy. Wejście na szczyt prowadzi po schodach wewnątrz wieży, więc przygotuj się na wspinaczkę. Zwiedzanie i rejsy po Gople statkiem „Rusałka” organizuje oddział PTTK w Kruszwicy (tel. 52 35 15 380) – tam sprawdzisz aktualne godziny i ceny biletów. Na wieżę i spacer po wzgórzu zarezerwuj około godziny, a potem przejdź na drugi brzeg do romańskiej kolegiaty z XII wieku.