Skały Rzędkowickie

Nad polami na wschód od Rzędkowic ciągnie się ponadkilometrowy mur białych wapiennych ostańców, widoczny z daleka, bo stoi w otwartym krajobrazie, a nie w lesie. Skały Rzędkowickie to jeden z najpopularniejszych rejonów wspinaczkowych Jury – wspinacze poprowadzili tu około 450 dróg – a zarazem pomnik przyrody z rzadkimi murawami kserotermicznymi. Najbardziej znana skała, Okiennik, kryje okno skalne i ślady pobytu ludzi sprzed ponad 2500 lat.

Historia: od Scytów do wspinaczy

W Okienniku Rzędkowickim znaleziono grociki strzał scytyjskich datowane na około 600 rok p.n.e. W VI–VII wieku n.e. istniała tu prymitywna osada obronna, zwana „Pasieką". Wspinacze pojawili się na skałach już w latach 50. XX wieku i to oni nadali wielu turniom nazwy oraz podzielili mur na sektory. Od 2009 roku cały zespół skał wraz z murawami i stanowiskami rzadkich roślin chroniony jest jako pomnik przyrody o powierzchni 44,5 ha. Skały leżą też w Parku Krajobrazowym Orlich Gniazd i w obszarze Natura 2000 Ostoja Kroczycka.

Co zobaczyć

Wapienny wał biegnie z północnego zachodu na południowy wschód na długości nieco ponad 1 km. Idąc wzdłuż niego od zachodu, mija się kolejne grupy:

• Wysoka i Mała Grań na zachodnim krańcu,
• sektor Zegarowej z Basztą i Turnią Szefa,
• Turnia Cyklopa, Wielka Baszta i Turnia Lechwora,
• Okiennik – skała z oknem skalnym rozgałęziającym się na kilka odnóg i dużym schroniskiem zwanym Garażem u podstawy; drogi wspinaczkowe na Okienniku mają do 33 m długości,
• sektor Solidarności z Pękniętą Turnią i Leśna Turnia na wschodnim krańcu.

Większość dróg ma 10–20 m, a skały przyciągają też miłośników boulderingu. Warto spojrzeć pod nogi: na południowych stokach rosną murawy kserotermiczne. Na obszarze skał stwierdzono około 330 gatunków roślin naczyniowych, z czego 24 są chronione – m.in. goździcznik wycięty, dziewięćsił bezłodygowy i podejźrzon księżycowy.

Ciekawostki

• Część nazw skał pochodzi od miejscowych, ale większość nadali wspinacze – stąd Turnia Kursantów, Turnia Szefa czy Turnia Cyklopa.
• Gmina Włodowice podkreśla, że skały służą jako miejsce szkolenia i treningu wspinaczy, a murawy kserotermiczne są w Polsce rzadkością.
• Teren jest narażony na silną presję turystów, dlatego trzymaj się wydeptanych ścieżek i nie wchodź na murawy.

Tripto podpowiada

• Czas: spacer wzdłuż całego muru zajmie około 1 godziny; z dojściem do Góry Zborów w Podlesicach zaplanuj pół dnia.
• Szlaki: przez skały prowadzi Szlak Rzędkowicki (Myszków – Góra Włodowska – Skały Rzędkowickie – Góra Zborów) oraz szlak z Rzędkowic przez Lgotę do Kroczyc.
• Wspinaczka: skały są popularne, w ciepłe weekendy pod ścianami bywa tłoczno – na spokojny spacer lepszy jest dzień powszedni.
• We wsi działa gminne pole namiotowe z węzłem sanitarnym, wygodne dla wspinaczy i rowerzystów.