Ostańce i wspinaczka na Jurze

Jura Krakowsko-Częstochowska to pas wapiennych ostańców ciągnący się na ok. 80 km między Krakowem a Częstochową – a gmina Kroczyce leży w jego najciekawszej dla wspinaczy części. Na Skałach Kroczyckich, z Górą Zborów i Kołoczkiem, stoją dziesiątki turni o nazwach takich jak Wielbłąd, Zakonnica czy Brzuszki Buddy. Gmina sama nazywa je „mekką wspinaczy, szczególnie początkujących”.

Skąd się wzięły ostańce

Wyżyna wielokrotnie była dnem morza, a jej płytę budują głównie wapienie górnojurajskie. Wystające nad powierzchnię skały, wysokie na kilkadziesiąt metrów, to efekt procesów krasowych w podzwrotnikowym klimacie trzeciorzędu – miększe partie zostały rozpuszczone i wypłukane, twarde przetrwały. Te same procesy wydrążyły jaskinie i schroniska skalne. Nazwę Wyżyna Krakowsko-Częstochowska wprowadził w 1947 roku Stanisław Pietkiewicz; potocznie mówi się po prostu „Jura”.

Skały Kroczyckie i Góra Zborów

Pasmo Skał Kroczyckich ma ok. 4 km długości i ciągnie się od Zalewu Dzibice po drogę z Żarek do Kroczyc. Najwyżej wznosi się Góra Zborów – 462 m n.p.m. według gminy – najwyższe wzniesienie dawnego województwa częstochowskiego i znakomity punkt widokowy. Według legendy zbierały się na niej czarownice przed lotem na sabat na Łysej Górze. Od 1957 roku chroni ją rezerwat o powierzchni 45 ha, obejmujący też sąsiedni Kołoczek z turnią Wielki Dziad. Ze szczytów widać zamki w Morsku, Bobolicach, Mirowie i Ogrodzieńcu.

U podnóża Dwoistej Baszty znajduje się Jaskinia Głęboka – jedyna w północnej części Jury jaskinia udostępniona turystom. Na wzgórzu Słupsko są dwa stanowiska archeologiczne: wczesnośredniowieczne grodzisko i obozowisko ludzi ze środkowego paleolitu.

Wspinaczka

Skały Góry Zborów mają do 30 m wysokości, a ich ściany pokrywa gęsta sieć dróg; wspinacze nazwali m.in. Białą Basztę, Sfinksa, Młynarzy czy Kruka. Na całej Jurze trudności dróg sięgają od II do VI.8. W rezerwacie obowiązują zasady: nie wolno wchodzić na wierzchołki skał ani po nich chodzić, bo odtwarzane są tam murawy kserotermiczne. Kilka kilometrów dalej, w Piasecznie, leży Okiennik Wielki z ok. 110 drogami.

Tripto podpowiada

Przez Skały Kroczyckie biegną Szlak Orlich Gniazd i Szlak Warowni Jurajskich, a także trasy rowerowe i narciarskie. Na spacer po Górze Zborów i Kołoczku zarezerwuj 2–3 godziny. Jeśli chcesz się wspinać, a nie masz doświadczenia, umów się z instruktorem – samodzielne wyjście na skałę bez asekuracji to proszenie się o kłopoty.