Zamek Bobolice

Jeszcze w latach 90. XX wieku z zamku w Bobolicach zostały tylko ruiny na wapiennej skale. Dziś warownia Kazimierza Wielkiego znów ma dach, wieżę i blanki — to efekt dziesięcioletniej, prywatnej rekonstrukcji, otwartej we wrześniu 2011 roku. Bobolice to jedno z najbardziej kontrowersyjnych i zarazem najczęściej fotografowanych miejsc na Szlaku Orlich Gniazd.

Historia: królewska strażnica i ród za rodem

Według Jana z Czarnkowa i Jana Długosza zamek wzniósł król Kazimierz III Wielki; z analizy jego panowania wynika, że stało się to w latach 1350–1352. Warownia na wzgórzu 360 m n.p.m. była ogniwem łańcucha zamków strzegących granicy Korony od strony Śląska. W 1370 roku Ludwik Węgierski oddał ją w lenno księciu Władysławowi Opolczykowi, a potem zamek przechodził przez ręce kolejnych rodów: Szafrańców, Tresków, Krezów, Fogelwederów, Chodakowskich i Męcińskich. Około 1560 roku Krezowie zamienili średniowieczną twierdzę w rezydencję, a w XVII wieku Fogelwederowie — ród wywodzący się ze szwajcarskiego St. Gallen — postawili w miejscu dawnego stołpu główną wieżę. W grudniu 1587 roku zamek zajęły wojska arcyksięcia Maksymiliana Habsburga, pretendenta do polskiego tronu, odbite w styczniu 1588 roku przez hetmana Jana Zamoyskiego.

Od chłopskiej dzierżawy do rekonstrukcji

W 1867 roku zamek trafił w wieczystą dzierżawę do miejscowych chłopów, rodziny Baryłów, a mury stopniowo popadały w ruinę. Ruiny wpisano do rejestru zabytków w 1961 roku. W 1996 roku kupili je bracia Jarosław i Dariusz Laseccy, a w 2001 roku ruszyła odbudowa, poprzedzona trzyletnimi badaniami archeologicznymi, które przyniosły m.in. ceramikę, kafle, szkło i monety. Do zaprawy użyto płukanego piasku rzecznego i wapna gaszonego, dojrzewającego w dołach przez 30 lat. Zamek otwarto 3 września 2011 roku. Część historyków sztuki i konserwatorów krytykowała tę rekonstrukcję, więc warto pamiętać, że dzisiejsza bryła to współczesne odtworzenie, a nie zachowany zabytek.

Co zobaczyć

• Nieregularny obwód murów wpisany w wapienne ostańce — budowniczowie wykorzystali skały jako część fortyfikacji.
• Podkowiastą basteję od wschodu, z XVI wieku, która kontrolowała bramę wjazdową.
• Główną wieżę z XVII wieku, górującą nad korpusem zamku.
• Bramę Laseckich — skalną bramę u podnóża zamku, odsłoniętą podczas prac porządkowych w czerwcu 2010 roku.

Legendy i ciekawostki

Najsłynniejsza legenda mówi o braciach bliźniakach Bobolu i Mirze, panach Bobolic i pobliskiego Mirowa, którzy trzymali łupy wojenne w tunelu łączącym oba zamki. Gdy Mir zakochał się w żonie brata, Bobol przyłapał kochanków w tunelu, zabił Mira, a kobietę zamurował żywcem — od tamtej pory po murach ma krążyć Biała Dama. Inna opowieść każe szukać w tym samym tunelu skarbu strzeżonego przez czarownicę i czarnego psa. Zamek pojawił się w filmie Andrzeja Wajdy „Powidoki” z 2016 roku, a w 2017 roku kręcono tu zdjęcia do serialu „Korona królów”.

Tripto podpowiada

Zamek należy do prywatnych właścicieli i działa w nim hotel z restauracją, dlatego zasady i godziny zwiedzania wnętrz sprawdź przed przyjazdem bezpośrednio w obiekcie, podobnie jak ceny. Mury i skały najlepiej oglądać z zewnątrz, obchodząc wzgórze; o poranku i późnym popołudniem białe wapienie wyglądają najlepiej na zdjęciach. Wizytę połącz z ruinami zamku w Mirowie po drugiej stronie skalistej grzędy — razem tworzą najbardziej rozpoznawalną parę warowni Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Na skałach w okolicy można spotkać wspinaczy, więc trzymaj się wyznaczonych ścieżek.