Jaskinia Głęboka na Jurze

W 1942 roku ściana niemieckiego kamieniołomu przecięła jaskinię na pół – odsłonięto i zniszczono jej środkową część, a z dwóch otworów zrobiły się cztery. Mimo to Jaskinia Głęboka w Górze Zborów koło Podlesic jest dziś jedyną jaskinią w północnej części Jury Krakowsko-Częstochowskiej udostępnioną do zwiedzania z przewodnikiem. Ma 190 m długości i 22,4 m różnicy wysokości, a w jej najniższej komorze nawet w upał nie jest cieplej niż 8°C.

Jaskinia, którą ludzie przerobili

Pierwszą dokumentację jaskini wykonał w 1948 roku speleolog Kazimierz Kowalski, który nadał jej obecną nazwę. Okolice Kruczych Skał to najbardziej przekształcony fragment rezerwatu Góra Zborów. Do początku lat 50. XX wieku wydobywano tu szpat, czyli krystaliczny kalcyt, sprzedawany na potrzeby hut szkła. W Jaskini Głębokiej robiono to dwukrotnie: przed wojną w tzw. Leju Szpatowców – którym dziś wchodzi się do środka – i po wojnie w Komorze Południowej. Ślady wierceń w grubych warstwach kalcytu i połamane nacieki widać do dziś.

Mikroklimat, który wraca

Przecięcie jaskini zaburzyło jej stały chłód i dużą wilgotność, co szkodziło m.in. hibernującym nietoperzom. W 2010 roku zamurowano otwory w dnie kamieniołomu i nadano trasie obecny kształt, a mikroklimat powoli wraca do dawnego stanu. Ukształtowanie Komory Południowej działa jak pułapka na zimne powietrze. Wilgotność sięga 95–98%. W Komorze Północnej łatwo wypatrzyć sieciarza jaskiniowego – dużego pająka typowego dla jaskiń – a nietoperze korzystają z jaskini od wiosny do jesieni i zimą.

Co zobaczysz

Trasa ma zaaranżowane oświetlenie i ekspozycję o powstaniu jaskini, naciekach i dawnym górnictwie. Obejmuje przejście przez ciasny labirynt korytarza Esso i Salę za Esso z bogatą szatą naciekową. Nad wejściem wznoszą się wapienne Krucze Skały i Dwoista Baszta, a obok jaskini biegnie czerwony Szlak Orlich Gniazd.

Bilety i zwiedzanie

Jaskinia jest czynna od 15 kwietnia do 31 października, codziennie w godz. 9:00–17:00. Wejścia odbywają się o pełnych godzinach, w grupach do 30 osób, wyłącznie z przewodnikiem. Zwiedzanie trwa około 40 minut. Bilet kosztuje 25 zł (normalny) i 20 zł (ulgowy); wizytę warto wcześniej zgłosić lub zarezerwować w Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury. Trasa nie jest dostępna dla osób z niepełnosprawnością ruchową.

Tripto podpowiada

Zostaw samochód na parkingu przy Centrum Dziedzictwa w Podlesicach, przy drodze nr 792 z Podlesic do Kotowic, około 1 km na zachód od wsi. Do otworu prowadzą stamtąd znaki ścieżki przyrodniczej „Góra Zborów – człowiek i przyroda”. Nawet w lipcu zabierz polar lub kurtkę i wygodne, sportowe buty. Przyjedź kilkanaście minut przed pełną godziną, a po zwiedzaniu przejdź ścieżką przyrodniczą po rezerwacie Góra Zborów, która prowadzi między ostańcami i pokazuje skały z góry.