Kościół Św. Bartłomieja Apostoła we Włodowicach

Kamienny barokowy kościół na wzgórzu (395 m n.p.m.) góruje nad Włodowicami na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej od początku XVIII wieku. Zanim stanęła tu murowana świątynia, w tym samym miejscu płonęły i odradzały się kolejne kościoły drewniane, a w XVI wieku przez ponad dwie dekady działał tu nawet zbór ariański. Kościół św. Bartłomieja Apostoła to dziś czynna parafia z siedmioma barokowymi ołtarzami i amboną z 1708 roku.

Trzy kościoły przed obecnym

Według kroniki parafialnej pierwszy, modrzewiowy kościół istniał tu już w XIII wieku i spłonął w czasie najazdu tatarskiego w 1241 roku; odbudowano go w 1305 roku. Parafia jest odnotowana w źródłach w 1373 roku, a jej powstanie łączy się z czasami Kazimierza Wielkiego. W latach 1571–1594 rodzina Bonerów zamieniła kościół na zbór ariański, zwrócony katolikom dopiero pod koniec XVI wieku. Kolejny drewniany kościół poświęcono w 1629 roku; zniszczony w czasie potopu szwedzkiego, z czasem popadł w ruinę.

Barok polski na wzgórzu

Budowę nowej świątyni polecił w 1701 roku biskup Kazimierz Łubieński, a fundatorem był miejscowy proboszcz, prałat Marian Kępski. Kamień węgielny położono 17 kwietnia 1701 roku, w niedzielę po Wielkanocy. Kościół z kamienia pokryto dachówką w 1703 roku, a 16 września 1708 roku konsekrował go biskup sufragan krakowski Michał Szembek. W 1787 roku konsekrowano cztery ołtarze, w 1796 roku mistrz murarski Walenty Urbański podwyższył wieżę, a w latach 1898–1911 dobudowano zakrystię i kaplicę oraz ponownie podniesiono wieżę. W czasie II wojny światowej Niemcy zrabowali dzwon; nowy ufundowano po wojnie.

Co zobaczyć

• Bryłę jednonawowego kościoła z węższym prezbiterium o ściętych narożnikach i czworoboczną wieżę od zachodu, z kruchtą w przyziemiu.
• Wnętrze z parami pilastrów, których kapitele zdobią główki puttów, i nawą przykrytą sklepieniem kolebkowym z lunetami.
• Niszę chrzcielną w ścianie północnej, zwieńczoną trójkątnym szczytem z okiem opatrzności.
• Ołtarz główny z początku XVIII wieku – dwukondygnacyjny, z rzeźbami św. Bartłomieja, św. Jana Chrzciciela, Piotra i Pawła oraz obrazem Chrystusa Bolesnego ze związanymi rękami, który według tradycji sprowadzono z Rzymu.
• Ambonę z 1708 roku, odnowioną w 2022 roku, i drewniany chór z malowidłami ze scenami Nowego Testamentu.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy ul. Krakowskiej 1 i jest czynną świątynią parafialną, więc do wnętrza najlepiej wejść przed mszą lub po niej. Na sam kościół wystarczy 30–45 minut. W sąsiedztwie, w centrum Włodowic, leżą ruiny pałacu z lat 1669–1681, zbudowanego przez kasztelana krakowskiego Stanisława Warszyckiego – w 1683 roku nocował w nim Jan III Sobieski w drodze pod Wiedeń. Ruiny ponownie wpisano do rejestru zabytków w 2023 roku; oglądaj je z zewnątrz.