Skały i skałki Jury Krakowsko-Częstochowskiej

Białe ostańce wyrastające z lasów i pól to najbardziej charakterystyczny element krajobrazu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Ich materiał osadzał się na dnie płytkiego, ciepłego morza w okresie jury, czyli między 201 a 145 milionami lat temu, a wiek samych skał szacuje się na około 150 milionów lat. Najtwardsze bloki przetrwały do dziś jako ostańce o fantazyjnych kształtach i często bardzo obrazowych nazwach.

Symbole Jury

Maczuga Herkulesa pod Pieskową Skałą w Ojcowskim Parku Narodowym jest najsłynniejszym ostalcem regionu, znanym z podręczników; dawniej wspinano się na nią, dziś wspinaczka pozostaje zakazana. Na północy Jury symbolem stał się Okiennik Wielki w Skarżycach, potężna skała z otworem o średnicy 5 metrów — pozostałością dawnej jaskini.

Bramy i skalne miasta

Warto szukać też skalnych bram. Brama Bolechowicka, utworzona przez dwie skały o wysokości aż 30 metrów — Filar Pokutników i Filar Abazego — otwiera Dolinę Bolechowicką. W 1993 roku Wojciech Kurtyka przeszedł Filarem Pokutników bez asekuracji drogę Chiński Maharadża. W skałach trafiają się też skamieniałości amonitów, morskich organizmów, które zbudowały tutejsze wapienie.

Wspinaczka i praktyka

Jura jest jednym z najważniejszych obszarów wspinaczkowych w Polsce, z setkami dróg o różnych stopniach trudności. Najpopularniejsze centra to okolice Podlesic z Górą Zborów, Skały Rzędkowickie, Skalne Miasto Podzamcza i Dolinki Krakowskie. Większość skał dostępna jest bez biletów i całą dobę; wyjątki dotyczą terenów przy zamkach oraz parków narodowych.