Sanktuarium Matki Bożej Skarżyckiej w Skarżycach

W Skarżycach, do 1977 roku osobnej wsi, a dziś sołectwie Zawiercia, stoi kościół, którego nie da się pomylić z żadnym innym na Jurze. Do kamiennej wieży z XII wieku przylegają trzy białe kaplice-rotundy, symbolizujące Trójcę Świętą. Świątynia pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej i św. Floriana jest od 1999 roku Sanktuarium Matki Bożej Skarżyckiej.

Historia: kościół dla katolików na pograniczu wyznań

Historia kościoła wiąże się z sąsiednim Kromołowem. Po śmierci kasztelana Seweryna Bonera w 1549 roku jego wdowa Jadwiga przeszła na kalwinizm, a kromołowski kościół w latach 1552–1597 służył jako zbór. Katolicy z okolicy zostali bez świątyni. Właściciel Skarżyc Wojciech Giebułtowski postanowił wtedy zbudować dla nich kościół ku czci Trójcy Przenajświętszej. Fundację przypisuje się też Mikołajowi Brzeskiemu w 1583 roku – Brzescy byli właścicielami wsi w XVI wieku.

Budowniczowie wykorzystali stojącą tu od XII wieku wieżę obronną i dobudowaną do niej później kaplicę. W 1610 roku od południa dostawiono trzy kaplice, a parafię erygowano w 1616 roku. Same Skarżyce wzmiankowano po raz pierwszy w 1327 roku.

Co zobaczyć

• Kamienną wieżę obronną z XII wieku – najstarszą część zespołu.
• Trzy kaplice-rotundy – nad środkową, największą, która mieści prezbiterium i ołtarz główny, góruje wieżyczka z ozdobnie zakończonym hełmem.
• Klasycystyczny drewniany ołtarz główny z obrazem Trójcy Świętej.
• XVII-wieczny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem w lewym ołtarzu bocznym – wizerunek, z którym wiąże się sanktuarium, ustanowione 15 sierpnia 1999 roku przez arcybiskupa częstochowskiego Stanisława Nowaka.
• Wśród zabytkowego wyposażenia znajdują się też monstrancja oraz ornaty z XVII i XVIII wieku.

Tripto podpowiada

• Na kościół i obejście wokół rotund wystarczy 20–30 minut. Wnętrze najłatwiej zobaczyć przed lub po nabożeństwach.
• Kaplice dobudowano od południa – obejdź kościół dookoła, by zobaczyć, jak trzy rotundy łączą się ze średniowieczną wieżą.
• W pobliżu Skarżyc znajduje się Okiennik Wielki – wapienny ostaniec z oknem skalnym o średnicy 5 m i jaskinią, którą ponad 50 tysięcy lat temu zamieszkiwali neandertalczycy. Oba miejsca łatwo połączyć w jedną wycieczkę po Jurze.