Pałac Wielopolskich w Chrobrzu

W Chrobrzu nad Nidą stoi późnoklasycystyczny pałac, który zaprojektował Henryk Marconi dla margrabiego Aleksandra Wielopolskiego, XIII ordynata pińczowskiego. Zespół pałacowo-parkowy z lat 1857–1860 widział bitwę powstania styczniowego, komendanta obozu w Treblince i ekipę filmową Filipa Bajona. Dziś wnętrza – z salą balową z oryginalnymi kasetonami – można zwiedzać bezpłatnie po wcześniejszej rezerwacji.

Historia: nowe centrum ordynacji

Według tradycji nazwa wsi pochodzi od Bolesława Chrobrego, który miał tu wznieść obronny zamek. W XVII wieku Chroberz należał do ordynacji pińczowskiej Myszkowskich. Gdy na początku XIX wieku ostatni ordynaci, Wielopolscy, sprzedali Pińczów, by spłacić długi, głównym ośrodkiem ordynacji stał się właśnie Chroberz. Pałac wzniesiono według projektu Marconiego; Wielopolski urządził w nim m.in. bibliotekę z własnymi książkami i księgozbiorem przejętym po Konstantym Świdzińskim. Rodzina mieszkała tu do II wojny światowej.

Powstańcy, SS i kino

W czasie powstania styczniowego w pałacu stacjonowały oddziały Mariana Langiewicza, a 17 marca 1863 roku powstańcy stoczyli w Chrobrzu bitwę z Rosjanami. Około 15 sierpnia 1944 roku w pałacu zakwaterował się ok. 50-osobowy oddział SS pod dowództwem Theodora van Eupena, komendanta obozu w Treblince, który brutalnie zmuszał okolicznych mieszkańców do kopania rowów. W 2000 roku w pałacu i parku Filip Bajon kręcił sceny do filmu „Przedwiośnie”.

Co zobaczyć

• Fasada z ryzalitem – wejście, balkon z trzema arkadami i cztery posągi na attyce.
• Sala balowa z oryginalnymi kasetonami.
• Szkolna Izba Pamięci Narodowej i Tradycji Rolnej prowadzona przez miejscowy zespół szkół rolniczych.
• Park i kaplica – razem z pałacem wpisane do rejestru zabytków.
• W pobliżu: kościół Wniebowzięcia NMP z 1550 roku z renesansowymi nagrobkami dłuta Jana Michałowicza z Urzędowa.

Tripto podpowiada

Po wojnie pałac zajmowała szkoła rolnicza, a od 2004 roku w części budynku działa Ośrodek Dziedzictwa Kulturowego Ponidzia. Obiekt należy dziś do Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Chrobrzu – według Radia Kielce zwiedzanie jest bezpłatne, a rezerwacje przyjmuje sekretariat szkoły (tel. 41 356 40 03). Grupy mogą liczyć do 60 osób. W przeszłości zwiedzanie bywało czasowo zawieszane, więc zadzwoń przed przyjazdem. Na pałac i park zaplanuj ok. 1 godziny, a potem zajrzyj do renesansowego kościoła.