Muzeum Regionalne w Pińczowie

Muzeum Regionalne w Pińczowie to najlepszy punkt startowy do poznania Ponidzia – i zarazem wizytówka miasta, którego historię współtworzyli reformacja, bracia polscy i społeczność żydowska. Placówka mieści się w barokowym klasztorze po paulinach przy ul. Piłsudskiego 2a, a pod jej opieką są też renesansowa synagoga, Dom Ariański, Baszta Ogrodowa i lapidarium na cmentarzu. W tym samym budynku działa Centrum Informacji Turystycznej.

Historia: klasztor, który został muzeum

Muzeum powstało w 1963 roku i początkowo dostało jedno pomieszczenie w popaulińskim klasztorze. Kolejne sale przybywały stopniowo, a od 1970 roku placówka prowadzi działalność wystawienniczą. Sam klasztor ma metrykę sięgającą lat 1431–1449; obecną czworoboczną bryłę z wirydarzem pośrodku uzyskał podczas przebudowy w latach 1630–1642.

Co zobaczyć

Wystawy stałe zajmują pięć sal i korytarz. Opowiadają o pradziejach Ponidzia, dziejach Pińczowa, I i II wojnie światowej, historii pińczowskich Żydów oraz geologii regionu. Najcenniejszą część zbiorów stanowią rękopisy i pamiątki po Adolfie Dygasińskim, pisarzu i przyrodniku związanym z tymi stronami. W 2022 roku kolekcja powiększyła się o pamiątki po Józefie Kwietniu, żołnierzu poległym w obronie warszawskiego Zamku Królewskiego podczas II wojny światowej.

Oddziały w mieście

• Stara Synagoga – zbudowana w latach 1594–1609, najpewniej według projektu Santiego Gucciego; jedna z najstarszych zachowanych synagog w Polsce.
• Dom Ariański – renesansowy dom z przełomu XVI i XVII wieku na dawnym Mirowie, tradycyjnie łączony z drukarnią braci polskich; ponownie udostępniony po remoncie w 2021 roku.
• Baszta Ogrodowa przy ul. Nowy Świat.
• Lapidarium rzeźby nagrobnej na cmentarzu parafialnym – pierwsze w dawnym województwie kieleckim lapidarium na czynnym cmentarzu, z pomnikiem z 1803 roku, uznawanym za najstarszy taki obiekt w województwie świętokrzyskim.

Tripto podpowiada

Od 1 października do końca kwietnia muzeum i oddziały są czynne wtorek–niedziela 8:00–16:00, w poniedziałki zamknięte. Bilet do muzeum kosztuje 20 zł (ulgowy 15 zł), a bilet zbiorczy do muzeum, synagogi, baszty i Domu Ariańskiego – 55 zł (ulgowy 45 zł). We wtorki osoby indywidualne wchodzą do muzeum bezpłatnie (nie dotyczy synagogi, baszty i kaplicy św. Anny). Synagogę, basztę i Dom Ariański warto wcześniej zgłosić telefonicznie lub w siedzibie muzeum. Na samo muzeum zaplanuj godzinę, a na pełną trasę z oddziałami – pół dnia.