Pałac Wielopolskich w Pińczowie

U podnóża Góry Zamkowej, na północ od pińczowskiego Rynku, stoi barokowo-klasycystyczny pałac Wielopolskich — trzon zespołu zamkowo-pałacowego nad Nidą. Budowę wzniesiono w latach 1773–1799 dla Franciszka Wielopolskiego, X ordynata Ordynacji Pińczowskiej; projekt przypisuje się architektowi Janowi Ferdynandowi Naxowi.

Zamek, który ustąpił pałacowi

Pałac zastąpił XV-wieczny zamek Oleśnickich, przebudowany w XVI stuleciu. Jan Długosz pisał o nim, że był „najwspanialszym prywatnym zamkiem w Królestwie Polskim". Gdy nie spełniał już wymogów komfortu Wielopolskich, rozebrano go, a na jego miejscu stanął nowy pałac.

Fasada i wnętrza

Frontową fasadę, przedzieloną kordonowym gzymsem, ozdabiają dwie stiukowe płaskorzeźby ze scenami z mitologii. Nad ryzalitem wznosi się trójkątny fronton z kartuszem fundatora z herbem Starykoń. Okna zdobią stiukowe zworniki i girlandy kwiatowe; wnętrza przebudowano w XIX wieku, a w dzisiejszej bibliotece zachowała się klasycystyczna polichromia. W południowej części parku stoi Baszta Ogrodowa — późnorenesansowy pawilon z końca XVI wieku projektu Santiego Guciego, dziś siedziba liceum.

W praktyce

Pałac leży przy ul. Piłsudskiego, kilka minut od Rynku. W pobliżu znajdują się dawna synagoga i kościół św. Jana — całość można obejść w jedną trasę spaceru po mieście, dodając punkt widokowy na szczycie Góry Zamkowej.