Pałac w Młoszowej

Pałac w Młoszowej koło Trzebini to jedna z najbardziej zaskakujących rezydencji Małopolski — XIX-wieczny „zamek” z fałszywą średniowieczną przeszłością, otoczony ponad 11-hektarowym parkiem romantycznym z bramami, basztami i rzeźbami. Właściciele, mieszczańska rodzina Florkiewiczów, wymyślili dla niego rycerską historię, która przez lata uchodziła za prawdziwą. Dziś zespół należy do AGH w Krakowie, a park jest dostępny dla spacerowiczów i stanowi świetny cel krótkiej wycieczki z Krakowa lub Katowic.

Historia pałacu i wielka mistyfikacja

Młoszowa wzmiankowana jest już w XIV wieku, a dzisiejsza rezydencja wyrosła na miejscu dawnego dworu. Pod koniec XVIII wieku (źródła podają 1798 lub 1802 rok) majątek kupił adwokat z Kęt Kajetan Florkiewicz. Od 1809 roku przebudowywał dwór, otoczył posiadłość kamiennym murem i założył duży staw, a w 1824 roku powstał ogród angielski z altanami, rotundą, grotą i pawilonem chińskim.

Prawdziwy rozmach przyniosły lata 1859–1869, gdy Juliusz Ozdoba-Florkiewicz przebudował dom w neogotycki zamek. Wraz z architekturą powstała legenda: rzekoma XVII-wieczna warownia i rycerski ród. Florkiewicz anonimowo opublikował zmyśloną historię zamku w 1865 i 1880 roku, na ścianach umieścił epitafia upamiętniające nigdy nieistniejące wydarzenia, a w parku — fikcyjną mogiłę szwedzkich żołnierzy. Historycy sztuki uznają Młoszową za ciekawy przykład mistyfikacji w sztuce polskiej.

W 1896 roku właścicielem został hrabia Juliusz Potocki, który dwa lata później przebudował południowe skrzydło w duchu francuskiego renesansu według projektu Zygmunta Hendla — stąd celowo niejednorodna bryła. Po II wojnie światowej w pałacu mieszkano i uczono, a szkody górnicze z pobliskiej kopalni zawaliły m.in. Bramę Królewską. Od 1998 roku obiekt należał do Akademii Ekonomicznej w Katowicach, a od 2018 roku — do Akademii Górniczo-Hutniczej.

Co zobaczyć w parku

• Pałac z kaplicą i neogotyckie arkady elewacji ogrodowej oraz Oficyna Zegarowa.
• Brama św. Floriana, arsenał, Bastion Belwederski i kamienny mur z basztami.
• Mostek z lwami i inne rzeźby Franciszka Wyspiańskiego, ojca Stanisława — był też autorem konnego posągu Jana III Sobieskiego, figur św. Floriana i Kajetana Florkiewicza oraz „czarownicy Kaśki”.
• Pseudohistoryczne „znaleziska” i dekoracje, m.in. rzekomo odkopany Światowid i Smok Wawelski przy Smoczych Skałkach.
• Starodrzew — w parku rośnie ponad 2200 drzew, kilka z nich to pomniki przyrody.

Zwiedzanie i informacje praktyczne (stan na październik 2026)

Park jest otwarty dla turystów i wstęp do niego jest bezpłatny, przy obiekcie jest darmowy parking. Wnętrza pałacu nie są stale dostępne — według informacji regionalnych udostępnia się je tylko okazjonalnie, głównie latem. AGH prowadzi w zespole prace remontowe i termomodernizacyjne (projekt o wartości ok. 14 mln zł), więc część obiektów może być wyłączona z ruchu. Na spacer po parku i obejście zabudowań zarezerwuj 1–1,5 godziny. Alejki są nieutwardzone i pagórkowate, co utrudnia jazdę z wózkiem.

Adres: ul. Florkiewicza 1, 32-540 Młoszowa (gmina Trzebinia).

Dojazd

Młoszowa leży w powiecie chrzanowskim, kilka kilometrów od Trzebini i autostrady A4, około 40 km na zachód od Krakowa. Najwygodniej dojechać samochodem; z Trzebini, która ma połączenia kolejowe z Krakowem i Katowicami, można dojść lub dojechać lokalnym transportem.

W okolicy

Warto połączyć wizytę z Chrzanowem i jego muzeum, pobliskim Parkiem Gródek w Jaworznie albo zamkiem Lipowiec nad Babicami. Jeśli jedziesz autostradą A4, Młoszowa to dobry przystanek na rozprostowanie nóg w połowie drogi między Krakowem a Katowicami.