Muzeum Agatów w Rudnie

Tuż pod ruinami zamku Tenczyn, na wulkanicznym wzgórzu Spalisko (około 400 m n.p.m.), kolekcjoner Witold Koprucha otworzył w 2020 roku prywatne Muzeum Agatów. Wszystkie najważniejsze okazy pochodzą z najbliższej okolicy: z pól i rumowisk dawnego kamieniołomu melafiru, gdzie agaty do dziś leżą w ziemi. Można je tu nie tylko obejrzeć, ale też samodzielnie poszukać – z wypożyczonym sprzętem i pomocą przewodnika.

Historia: skarby z permskiej lawy

Wzgórza wokół Rudna zbudowane są z permskich skał wylewnych – zastygłej lawy, zwanej melafirem, w której tworzyły się agaty. Z zewnątrz agat wygląda jak niepozorny kamień, dopiero przecięcie odsłania jego barwne, warstwowe wnętrze. Witold Koprucha zbierał okazy od 1980 roku; jego kolekcja liczy dziś kilka tysięcy okazów i wciąż jest uzupełniana o nowe znaleziska. Muzeum, leżące w gminie Krzeszowice, współorganizowało w 2021 roku razem ze Stowarzyszeniem Rozwoju Wsi Rudno I Międzynarodowe Mistrzostwa w Poszukiwaniu Agatów o tytuł Agatowego Króla, a jesienią tego samego roku „Jesienne Wykopki Agatowe u Witolda".

Co zobaczyć

• Sale z agatami – przecięte i wypolerowane okazy z okolicznych pól agatowych, a obok ametysty, kwarce i kawałki skamieniałego drewna.
• Sala jurajska – skamieniałości z okresu jury z pobliskich stanowisk, pokazane na tle malowidła przedstawiającego dawne morze.
• Sala kinowa – filmy o wulkanizmie, poszukiwaniu agatów i okresie jurajskim.
• Pracownia obróbki agatów, w której przewodnik pokazuje cięcie, szlifowanie i polerowanie kamieni.
• Pola agatowe – teren poszukiwań w sąsiedztwie muzeum. Znalezione okazy należą do znalazcy, ale wszelkie artefakty historyczne trzeba oddać – pole było niegdyś przedpolem walk.

Muzeum jest klimatyzowane i ma salę multimedialną. Swoje zbiory mogą tu wystawiać także inni kolekcjonerzy, a w sklepiku kupisz agaty, minerały i biżuterię.

Tripto podpowiada

• Godziny: według strony muzeum: wt–pt 12:00–17:00, sob–nd 10:00–17:00, w poniedziałki nieczynne; grupy przyjmowane od 9:00 po wcześniejszym umówieniu (stan na październik 2026).
• Bilety: normalny 14 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 36 zł. Bilet rozszerzony z poszukiwaniem agatów kosztuje 90 zł od osoby lub 180 zł dla rodziny (2+3), jest ważny przez cały dzień, a na miejscu działa wypożyczalnia sprzętu.
• Warsztaty „Skarby tej Ziemi na wyciągnięcie ręki" dla grup trwają 2,5–3 godziny i łączą zwiedzanie, filmy, pracę w terenie i quizy. Na pola weź kalosze lub buty, których nie szkoda.
• Parking dla gości jest bezpłatny. Po wizycie podejdź do ruin zamku Tenczyn – to dosłownie po sąsiedzku.