Kościół św. Mikołaja w Chrzanowie

Przy ul. Mickiewicza 5 w Chrzanowie stoi fara pod wezwaniem św. Mikołaja – kościół, którego gotyckie prezbiterium pamięta przełom XIII i XIV wieku, a reszta bryły jest efektem przebudowy z lat 1912–1914. W środku czekają barokowe marmury, witraże z końca epoki austriackiej i mozaika, którą papież Leon XIII podarował chrzanowskiemu przemysłowcowi.

Historia: od gotyckiej fary do przebudowy

Świątynię wzniesiono na przełomie XIII i XIV wieku, a ostateczną formę, przetrwałą do 1912 roku, uzyskała w XV wieku i nieco później, dzięki dostawionym przybudówkom. Murowany kościół wzmiankuje w swoich zapiskach Jan Długosz. Z gotyckiej budowli zachowało się tylko obecne prezbiterium. Wolnostojącą, murowaną dzwonnicę wzniesiono obok kościoła prawdopodobnie w tym samym okresie, a wspominają o niej dokumenty z XVI wieku.

Dzisiejszy wygląd nadała świątyni gruntowna przebudowa z lat 1912–1914 według projektu Stanisława Oszackiego. Pod kościołem znajdują się krypty, w których pochowano m.in. dawnych właścicieli Chrzanowa, urzędników tutejszego dworu i znanych mieszczan. Na ścianie dzwonnicy w 2003 roku umieszczono tablicę ku czci mieszkańców Chrzanowa walczących o niepodległą Polskę w latach 1918–1920 i 1939–1989.

Co zobaczyć

Wystrój tworzą głównie ołtarze i obrazy z XIX wieku oraz stacje drogi krzyżowej. Wśród starszych dzieł wyróżniają się:

• ołtarz św. Stanisława z XVII wieku z czarnego marmuru,
• barokowa chrzcielnica z czarnego marmuru dębnickiego, wykonana przed 1748 rokiem,
• witraże z 1914 roku z Krakowskiego Zakładu Witrażów S.G. Żeleński,
• monstrancja z XV wieku i wczesnobarokowy kielich mszalny z XVII wieku,
• wielki żyrandol z Orłem Białym z okresu międzywojennego.

Ciekawostki

Najbardziej nieoczekiwanym obiektem jest mozaikowy obrazek z Madonną z Dzieciątkiem. W 1888 roku papież Leon XIII podarował go Henrykowi Loewenfeldowi, a ten przekazał papieski prezent chrzanowskiej farze. Dzięki temu w małopolskiej farze można oglądać dzieło, które trafiło tu prosto z Watykanu przez ręce prywatnego darczyńcy.

Tripto podpowiada

Na wnętrze i obejście kościoła wystarczy 20–30 minut. To czynna świątynia parafialna, więc zwiedzanie najlepiej zaplanować poza mszami lub umówić się w kancelarii parafii. Kościół stoi blisko centrum, dlatego wizytę łatwo połączyć ze spacerem po mieście; przy okazji obejrzyj wolnostojącą dzwonnicę z tablicą z 2003 roku.