Pałac w Kopaszewie

Na przełomie 1831 i 1832 roku w Kopaszewie kilkakrotnie gościł u Skórzewskich Adam Mickiewicz i według Narodowego Instytutu Dziedzictwa powstały tu fragmenty „Pana Tadeusza”. Klasycystyczny pałac z lat 1800–1801 stoi w sercu Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego, a na jego osi biegnie aleja platanów uchodząca za najdłuższą w Europie. Pałac nie jest muzeum, ale park, aleja, kaplica z 1794 roku i 16-kilometrowa Droga Krzyżowa wystarczą na pół dnia.

Historia: od Skórzewskich do Chłapowskich

Wieś pojawia się w dokumentach co najmniej od 1386 roku. Przed 1714 rokiem należała do Zakrzewskich, potem była siedzibą rodową Skórzewskich – pałac wzniesiono ok. 1800–1801 dla Ludwika Skórzewskiego. W 1844 roku majątek kupił gen. Dezydery Chłapowski, bohater wojen napoleońskich i powstania listopadowego, dla syna Kazimierza; rodzina pozostała tu do 1939 roku. Chłapowscy gościli w Kopaszewie aktorkę Helenę Modrzejewską.

Po pożarze w 1886 roku pałac odbudowano w 1892 roku i częściowo przekształcono. Drugi ważny remont przeprowadził w latach 1921–1923 wnuk generała, Mieczysław Chłapowski: usunięto górną część baszty i taras, zmieniono fasadę, wyszczuplono kolumny portyku, a dom dostał kanalizację, wodociąg, elektryczność, centralne ogrzewanie i łazienki. Wróciła wtedy nad wejście inskrypcja Skórzewskich „Każdy w swoim guście”. Po wojnie majątek przejął Skarb Państwa; dziś w pałacu mieści się dyrekcja Zakładu Nasienno-Rolnego spółki DANKO i stacja hodowli roślin.

Co zobaczyć

• Portyk na czterech jońskich kolumnach z trójkątnym przyczółkiem i inskrypcja „Każdy w swoim guście” nad wejściem.
• Aleja platanów z początku XIX wieku, biegnąca na osi pałacu do dawnego folwarku – według NID najdłuższa w Europie.
• Park o powierzchni 11,75 ha, przekształcony w 1894 roku przez Augustyna Denizota, z aleją lipową, cisami i starymi dębami, w tym „dębem Mickiewicz”.
• Kaplica z 1794 roku fundacji Ludwika i Teodory Skórzewskich – późnobarokowa, na planie wydłużonego ośmioboku, z wieżą i czterema drewnianymi posągami ewangelistów z końca XVIII wieku.
• W salonie pałacu zachowały się dwa klasycystyczne piece z datą 1801.

Kopaszewska Droga Krzyżowa

Drogę ufundował właściciel Kopaszewa Jan Koźmian po tragicznej śmierci żony Zofii, córki gen. Chłapowskiego; poświęcono ją 3 października 1855 roku. Trasa długości ok. 16 km (niektóre źródła podają ok. 20 km) zaczyna się i kończy w kaplicy (stacje I i XIV), prowadzi traktem turewskim przez Rogaczewo Wielkie do kościoła w Rąbiniu i z powrotem. Stacje rozmieszczono po dwie w przydrożnych kapliczkach; tworzą je żeliwne, płaskorzeźbione tablice sprowadzone z Francji. Oryginały przechowywane są w kaplicy, na trasie stoją kopie.

Tripto podpowiada

Pałac jest budynkiem użytkowym – według NID wnętrza można zobaczyć po wcześniejszym umówieniu. Bez umawiania się obejrzysz bryłę z zewnątrz i przejdziesz aleją platanów. Drogę Krzyżową lepiej pokonać rowerem niż pieszo, bo 16 km to kilka godzin marszu. Kopaszewo leży w gminie Krzywiń w powiecie kościańskim w granicach parku krajobrazowego nazwanego imieniem generała.