Muzeum Przyrody i Techniki „Ekomuzeum” w Starachowicach

Nad Starachowicami wciąż góruje wielki piec z 1899 roku, wygaszony w 1968 roku i zachowany razem z torowiskami, wieżą gichtową i maszynami. Wokół niego, na 8 hektarach dawnej huty, działa Muzeum Przyrody i Techniki „Ekomuzeum” im. Jana Pazdura – miejsce, gdzie w ciągu jednej wizyty zobaczysz XIX-wieczny zakład hutniczy, ciężarówki Star i tropy dinozaurów.

Historia

Starachowice leżą w Staropolskim Okręgu Przemysłowym, gdzie rudy żelaza wydobywano i przetapiano od około dwóch tysięcy lat. Zakład wielkopiecowy zbudowano tu w 1841 roku, a nowy wielki piec uruchomiono w 1899 roku. Muzeum utworzono w 2001 roku; jego głównym orędownikiem był prof. Jan Pazdur, historyk techniki i dyrektor archiwum w Kielcach. Zespół zakładu wielkopiecowego jest wpisany do rejestru zabytków.

Co zobaczyć

• Zakład wielkopiecowy z 1841 roku – zachowane budynki maszynowni i hali lejniczej; zespół trzech dawnych pieców rozebrano na początku XX wieku.
• Wielki Piec z 1899 roku – z ciągiem technologicznym torowisk i wieżą gichtową, którą dostarczano wsad do pieca. Wśród maszyn jest dmuchawa tłokowa z Rygi i ręczna suwnica z 1898 roku.
• Górnictwo rud żelaza – wystawa w dawnej wieży ciśnień.
• Technika samochodowa – historia fabryki ciężarówek Star: m.in. Star 20, Star 266R, który startował w Rajdzie Paryż–Dakar, i Star 660 – replika jedynego polskiego papamobile.
• Paleontologia – tropy dinozaurów z regionu, m.in. z Wiór, Sołtykowa i Bałtowa, oraz modele gadów.
• Archeopark – rekonstrukcja osady starożytnych hutników z piecami dymarskimi i chatami kowala, złotnika czy tkaczki.

Tripto podpowiada

Wejście odbywa się o pełnych godzinach, tylko z przewodnikiem, od ul. Piłsudskiego 95. W sezonie letnim (1 kwietnia – 31 października) muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli, zwykle od 8:00 lub 10:00 do 15:00–17:00 (ostatnie wejście); zimą krócej. W poniedziałki zamknięte. Bilety kupisz także online. Na pełną trasę zarezerwuj 2 godziny. Po drodze warto zajrzeć do opactwa cystersów w Wąchocku, oddalonego o kilka kilometrów.