Zabytki
Kraina Otkwartych Okiennic
O miejscu
Na Podlasiu, w dolinie Narwi na południe od Białegostoku, trzy wsie — Trześcianka, Soce i Puchły — tworzą Krainę Otkwartych Okiennic: szlak kulturowy drewnianej architektury z białymi i kolorowymi okiennicami, snycerskimi ornamentami i wycinankami. Takiej zabudowy nie znajdziesz nigdzie indziej w Polsce, a mieszkają tu głównie osoby starsze — warto zobaczyć ją, póki trwa.
Bieżeństwo i wzory z tułaczki
Początki zdobienia domów wiążą się z I wojną światową i bieżeństwem — w pośpiechu opuszczano wsie przed nadciągającymi wojskami niemieckimi i szukano schronienia na wschodzie. Część wróciła dopiero do II RP, przywożąc wzory z rosyjskiego budownictwa ludowego. Ludność pochodzenia białoruskiego wyznaje prawosławie i kultywuje folklor — widoczny w zabudowie, obrzędach i gwarze.
Cerkwie tercetu
Na szlaku stoją barwne, drewniane cerkwie z XIX i początku XX wieku. Największa Trześcianka zachowała układ z reformy królowej Bony z XVI wieku — wąskie, długie działki — oraz zieloną cerkiew św. Michała Archanioła z 1867 roku z trzyrzędowym ikonostasem. W Puchłach przyciąga granatowa cerkiew Opieki Matki Bożej z lat 1913–1918, związana z kultem cudownej ikony i legendą o starcu uzdrowionym po jej znalezieniu na lipie. W Socach, najskansenowskiej wsi tercetu, zobaczysz kaplicę Proroka Eliasza i kamienne krzyże wotywne z 1895 roku.
Praktycznie
Wsie dzieli od siebie zaledwie kilka kilometrów; do Narwi z Puchłach prowadzi drewniana kładka. W Trześciance i Socach zobaczysz także deskale Arkadiusza Andrejkowa z 2023 roku.
52.9129, 23.4011
Co warto zobaczyć
- Trzy wsie w dolinie Narwi: Trześcianka, Soce i Puchły
- Drewniane domy zdobione okiennicami i snycerskimi ornamentami
Atrakcje w pobliżu
Podlaskie
Cerkiew w Puchłach
Podlaskie
0.0 km
Niebieska prawosławna cerkiew Opieki Matki Bożej w Puchłach: drewniana świątynia z lat 1913–1918, ikona Pokrowy i najważniejszy zabytek Krainy Otwartych Okiennic.
Podlaskie
Drewniana kapliczka św. Proroka Eliasza w Socach
Podlaskie
3.7 km
Drewniana kapliczka św. Proroka Eliasza w Socach, w Krainie Otwartych Okiennic. Obejrzyj ją z zewnątrz i połącz wizytę ze spacerem po wsi.
Podlaskie
Cerkiew w Trześciance
Podlaskie
4.3 km
Drewniana prawosławna cerkiew św. Michała Archanioła w Trześciance z lat 1864–1867: dekoracyjna elewacja, wieża, pseudokopuła i Kraina Otwartych Okiennic.
Podlaskie
Cerkiew Św. Kosmy i Damiana w Rybołach
Podlaskie
9.5 km
Prawosławna cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Rybołach z lat 1874–1879: ikonostas, XVII-wieczna Rybołowska Ikona Matki Bożej i freski.
Podlaskie
Kościół św. Apostołów Piotra i Pawła w Zabłudowie
Podlaskie
12 km
Kościół budowany przez 35 lat (1805–1840) z fundacji hrabiny Demblińskiej: parafia od czasów Zygmunta Starego, obraz patronów z 1840 roku, przy DK 19 na Podlasiu.
Podlaskie
Bazylika w Bielsku Podlaskim
Podlaskie
21 km
Zabytkowa bazylika w centrum Bielska Podlaskiego z klasycystycznym wnętrzem, obrazem Mirysa, krucyfiksem z 1622 r., organami z 1902 r. i polichromią Apostołów.
Podlaskie
Park Miniatur Zabytków Podlasia w Hajnówce
Podlaskie
21 km
Miniatury drewnianych cerkwi, kościołów, meczetu i pałaców Podlasia w skali 1:25 przy ul. Bielskiej w Hajnówce, 20 km od Białowieży. Bilety od 7 zł.
Podlaskie
Cerkiew Narodzenia NMP w Bielsku Podlaskim
Podlaskie
21 km
Drewniana cerkiew Narodzenia Bogarodzicy w Bielsku Podlaskim: Bielska Ikona Matki Bożej, historia od Góry Zamkowej i zwiedzanie dla turystów po umówieniu.