Cerkiew w Puchłach

Cerkiew w Puchłach, czyli cerkiew Opieki Matki Bożej, to jedna z najbardziej fotogenicznych drewnianych świątyń prawosławnych w Polsce. Intensywnie niebieska, zwieńczona wieloma cebulastymi kopułami, stoi w małej wsi w dolinie Narwi i jest ważnym ośrodkiem kultu maryjnego dla prawosławnych mieszkańców Podlasia. Warto ją zobaczyć, jadąc przez Krainę Otwartych Okiennic – trzy wsie słynące z bogato zdobionych drewnianych domów.

Historia cerkwi w Puchłach

Cerkiew w Puchłach wzmiankowana jest już w 1578 roku. Kolejne świątynie niszczyły żywioły: w 1754 roku huragan, a w 1771 roku pożar, w którym prawdopodobnie spłonęła pierwotna cudowna ikona. W XIX wieku cerkiew rozbudowywano, a w 1870 roku ją konsekrowano. Obecny budynek wzniesiono w latach 1913–1918. W 1941 roku, podczas II wojny światowej, świątynia została uszkodzona – zniszczeniu uległy trzy kopuły. W 2003 roku cerkiew wpisano do rejestru zabytków.

Architektura i ikona Pokrowy

Świątynię zbudowano w konstrukcji zrębowej, na planie krzyża, z węższym prezbiterium, dwiema zakrystiami i dzwonnicą nad wejściem zachodnim. Styl określa się jako rusko-bizantyjski z wyraźnymi wpływami rosyjskiego budownictwa drewnianego: bryła jest mocno rozczłonkowana, a elewacje bogato zdobione. We wnętrzu zobaczysz polichromie i dwa ikonostasy; nowe ikony namalował w latach 1961–1962 Włodzimierz Wasilewicz.

Największą świętością jest ikona Opieki Matki Bożej (Pokrowa), namalowana zapewne po 1781 roku. Przedstawia Bogurodzicę w koronie, stojącą na obłoku, a pod nią postaci władcy, możnych i duchownych. Według miejscowej legendy obraz Matki Bożej ukazał się na lipie staruszkowi o spuchniętych nogach, który został uzdrowiony – od tego miałaby pochodzić nazwa wsi. Święto parafialne przypada 14 października (1 października według kalendarza juliańskiego) i ściąga licznych pielgrzymów.

Zwiedzanie

To czynna cerkiew parafialna, bez stałych godzin zwiedzania. Z zewnątrz można ją oglądać o każdej porze i bezpłatnie; wnętrze zwykle jest dostępne w czasie nabożeństw. Aktualny plan nabożeństw i możliwość wejścia warto potwierdzić w parafii: Puchły 49, tel. 85 681 55 27. Na obejrzenie cerkwi i przycerkiewnego terenu wystarczy 20–30 minut. Pamiętaj o stosownym stroju i ciszy, a podczas nabożeństw nie fotografuj bez zgody.

Dojazd i Kraina Otwartych Okiennic

Puchły leżą w gminie Narew, ok. 30 km w linii prostej na południowy wschód od Białegostoku i ok. 22 km od Hajnówki oraz Bielska Podlaskiego. Najwygodniej dotrzesz tu samochodem lub rowerem. Wieś tworzy wraz z Trześcianką i Socami szlak Krainy Otwartych Okiennic – trzy wsie leżą w odległości kilku kilometrów od siebie, a drogi między nimi bywają szutrowe. Większość turystów zaczyna od Trześcianki. W Socach znajduje się kaplica proroka Eliasza należąca do parafii w Puchłach. Po drodze zwracaj uwagę na drewniane domy z kolorowymi okiennicami, nadokiennikami i zdobionymi szczytami.

Kiedy przyjechać

Najwięcej życia jest tu w dniu odpustu 14 października, gdy do Puchłów przybywają pielgrzymi z całego Podlasia – to okazja, by zobaczyć wnętrze i uroczystą liturgię, ale trzeba liczyć się z tłumem. Na spokojne zdjęcia lepiej przyjechać w zwykły dzień, najlepiej przy słonecznej pogodzie: niebieskie ściany i kopuły najlepiej wyglądają w świetle popołudniowym, a zieleń wokół cerkwi dodaje kadrom koloru od wiosny do jesieni.

W okolicy

Z Puchłów blisko do Narwi z jej cerkwią i do Hajnówki, bramy Puszczy Białowieskiej. Kraina Otwartych Okiennic świetnie łączy się z jednodniową wycieczką po prawosławnym Podlasiu.