Cerkiew w Wojszkach

Niewielka prawosławna kaplica św. Michała Archanioła w Wojszkach ma zaskakującą metrykę: ufundował ją w 1865 roku generał-gubernator wileński Michaił Murawjow, nazywany „Wieszatielem” za krwawe represje po powstaniu styczniowym. Miała upamiętniać rosyjskich żołnierzy poległych w walkach z powstańcami. Dziś to filia parafii w Rybołach, a sama wieś słynie z czegoś zupełnie innego – z bogato zdobionych drewnianych domów.

Historia: pamiątka carskiej polityki

Murawjow przekazał na budowę kaplicy 500 rubli. Jej wezwanie nie jest przypadkowe – św. Michał Archanioł był patronem fundatora. Kaplica była więc nie tylko miejscem modlitwy, ale też znakiem carskiej polityki pamięci na ziemiach, gdzie kilka lat wcześniej toczyło się powstanie. W latach 80. i 90. XX wieku budynek znacznie powiększono, dzięki czemu można w nim odprawiać nabożeństwa. Kaplica należy do prawosławnej parafii Świętych Kosmy i Damiana w Rybołach, w diecezji warszawsko-bielskiej.

Wieś drewnianych ozdób

Wojszki to dawna wieś królewska, wzmiankowana po raz pierwszy w 1562 roku. W 1921 roku mieszkało tu 371 osób, niemal wszyscy prawosławni i deklarujący narodowość białoruską; dziś wieś zamieszkuje mniejszość białoruska. Zachowały się tradycyjna podlaska zabudowa drewniana i historyczny układ wsi. Po obu stronach drogi stoją chaty w różnych kolorach, z rzeźbionymi okiennicami, nadokiennikami i narożnikami – przez dziesięciolecia wiele z nich zdobił miejscowy rzemieślnik Aleksy Ryżyński. Wojszki leżą też na szlaku kulturowym „Drzewo i Sacrum”.

Tripto podpowiada

Wojszki leżą w gminie Juchnowiec Kościelny, w powiecie białostockim, na południe od Białegostoku. Kaplica nie ma stałych godzin otwarcia, więc najlepiej oglądać ją z zewnątrz; wnętrze zobaczysz w czasie nabożeństwa lub po uzgodnieniu z parafią w Rybołach. Na samą wieś i kaplicę wystarczy 30–45 minut spaceru. Przez Wojszki prowadzi 52-kilometrowa Obwodnica rowerowa gminy Juchnowiec – za wsią droga gruntowa biegnie wzdłuż doliny Narwi, a przed Kożanami widać błękitną cerkiew i kapliczkę „Krynoczkę” ze studnią przy ołtarzu. W tej samej części Podlasia leży też Kraina Otwartych Okiennic z Trześcianką, Socami i Puchłami.