Drewniany kościół św. Szczepana w Mnichowie

Przy trasie E77 z Kielc do Krakowa, w Mnichowie koło Jędrzejowa, stoi drewniany kościół, który nie przypomina typowej wiejskiej świątyni. Zbudowano go z modrzewia na planie krzyża łacińskiego, z dwiema wieżyczkami na fasadzie i ośmioboczną kopułą z latarnią nad skrzyżowaniem naw. Roman Mirowski, badacz świętokrzyskich kościołów drewnianych, zaliczył go do najciekawszych w kraju przykładów architektury barokowej wzniesionej w drewnie, a wnętrze ma rzadko spotykany w drewnianych kościołach wystrój rokokowy.

Historia: fundacja księdza Łubieńskiego

Dokładna data budowy nie jest znana. Wymienia się lata 1731 i 1754, najczęściej przyjmuje się okres 1765–1770, a akt fundacji pochodzi z 13 lutego 1770 roku. Za fundatora uważa się księdza Macieja Łubieńskiego, ówczesnego właściciela dóbr mnichowskich, późniejszego archidiakona krakowskiego i dziekana gnieźnieńskiego. Kościół i dzwonnica są wpisane do rejestru zabytków (nr A-107).

Co zobaczyć

• Bryłę kościoła — modrzewiowe ściany, strome dwuspadowe dachy nad nawą, prezbiterium i transeptem, dwie niskie wieżyczki z latarniami od frontu i kopułę nad skrzyżowaniem.
• Rokokowy ołtarz główny z drewna modrzewiowego: w górnej części Trójca Święta, niżej święci męczennicy Maciej i patron kościoła Szczepan.
• Rokokowe wyposażenie, w tym organy zdobione rokokowym ornamentem; wnętrze wykonano z drewna modrzewiowego i lipowego.
• Ośmioboczną drewnianą dzwonnicę, datowaną na 1758 rok dzięki chorągiewce z tą datą, która niegdyś ją wieńczyła. Jej dwa dzwony ukryto przed Niemcami w czasie II wojny światowej.
• Park z XVIII wieku, rozbudowany w drugiej połowie XIX wieku, także wpisany do rejestru zabytków.

Ciekawostki

W Mnichowie rośnie dąb „Mnich”, którego wiek szacuje się na 500–700 lat; obwód pnia na wysokości 1,3 m wynosi 7,1 m, a przy ziemi aż 10,2 m. Według miejscowej legendy wyrósł w miejscu, gdzie zginął mnich Rotwald, założyciel osady, broniąc kobiety przed zbójnikami.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy trasie E77 w Mnichowie, w gminie Jędrzejów, więc łatwo zatrzymać się tu w drodze między Kielcami a Krakowem. To czynny kościół parafialny parafii św. Szczepana; wnętrze najpewniej zobaczysz przed lub po mszy, a o zwiedzanie w inne dni warto zapytać w parafii. Na kościół i dzwonnicę wystarczy 20–30 minut. Po drodze możesz zajrzeć do pobliskiego Jędrzejowa, siedziby gminy i powiatu.