Góra Miedzianka

Góra Miedzianka to wapienny grzbiet o wysokości 354 m n.p.m. w gminie Chęciny, nazywany czasem „świętokrzyskim Giewontem”. Z jej skalistego szczytu roztacza się panorama dookoła – od ruin zamku w Chęcinach po Kielce – a na zboczach widać ślady kilkuset lat górnictwa miedzi. To jedno z najciekawszych miejsc w Górach Świętokrzyskich dla osób, które lubią łączyć krótką wędrówkę z geologią i historią.

Rezerwat Góra Miedzianka

Masyw chroni rezerwat przyrody nieożywionej Góra Miedzianka, utworzony w 1958 roku, o powierzchni 25 ha. Trzy wapienne wierzchołki tworzą grań, z której widać daleko w każdą stronę. Pod względem geologicznym Miedzianka to fałd obalony – najdalej na południowy zachód wysunięta część paleozoicznego trzonu Gór Świętokrzyskich. W rezerwacie występują też formy krasowe i niewielkie jaskinie, w których zimują nietoperze. Miedzianka należy do Geoparku Świętokrzyskiego, wpisanego na listę globalnych geoparków UNESCO.

Ślady dawnego górnictwa

Nazwa góry nie jest przypadkowa – przez stulecia wydobywano tu rudy miedzi. W rezerwacie zachowały się sztolnie „Zofia” i „Teresa”, hałdy, liczne szybiki oraz tzw. Pole Księżycowe, czyli teren poryty dawnymi wyrobiskami. Złożami interesowali się m.in. Jan Filip Carosi i Stanisław Staszic. Na początku XX wieku bracia Stanisław i Bolesław Łaszczyńscy założyli spółkę „Zofia”, a Stanisław w 1902 roku opatentował metodę elektrolitycznego otrzymywania miedzi. Z tego samego roku pochodzi wieża szybowa nad szybem „Piotr” u wschodniego podnóża góry – jedyna zachowana w Górach Świętokrzyskich.

Ze względów bezpieczeństwa nie wchodź do sztolni ani szybików i trzymaj się wyznaczonych ścieżek.

Muzealna Izba Górnictwa Kruszcowego

U wschodniego podnóża, przy wieży szybowej, działa Muzealna Izba Górnictwa Kruszcowego. Zobaczysz tam miedziowe minerały regionu – malachit i azuryt – skamieniałości, „marmury chęcińskie”, narzędzia i stroje górnicze oraz zdjęcia pokazujące, jak zmieniała się okolica. Według portalu Regionalnej Organizacji Turystycznej bilety kosztują 10 zł normalny, 8 zł ulgowy i 7 zł grupowy. Godziny otwarcia sprawdź przed wyjazdem (w 2022 roku izba była czynna od wtorku do niedzieli w godz. 10–17) – przed przyjazdem zadzwoń: 509 264 662.

Wejście na szczyt i praktyczne wskazówki

Przez rezerwat prowadzi żółty szlak turystyczny, są też ścieżka spacerowa i trasy rowerowe wokół masywu. Podejście na grań jest krótkie, ale miejscami strome i kamieniste – załóż buty z dobrą podeszwą. Na sam spacer po grani z postojem na widoki zaplanuj 1–1,5 godziny, a z wizytą w izbie około 2 godzin. Wstęp do rezerwatu jest bezpłatny. Z dziećmi warto iść, ale pilnuj ich przy skałach i dawnych wyrobiskach.

Kiedy iść i na co uważać

Najlepiej wybrać pogodny dzień z dobrą przejrzystością powietrza – wtedy z grani widać zarówno zamek w Chęcinach, jak i zabudowę Kielc. Grań jest odsłonięta, praktycznie bez cienia, więc latem zabierz wodę i nakrycie głowy, a przy silnym wietrze lub po deszczu uważaj na śliskie wapienne skały. Wcześnie rano i późnym popołudniem światło jest najładniejsze, a na szlaku najmniej ludzi. Miedzianka dobrze sprawdza się jako krótka, półdniowa wycieczka – łatwo ją połączyć z innym punktem programu w okolicy Chęcin.

Dojazd

Miedzianka leży około 20 km na południowy zachód od Kielc. Z centrum Chęcin jedź drogą w kierunku Zajączkowa przez Gościniec i Polichno; w Miedziance skręć w prawo na skrzyżowaniu w środku wsi, gdzie stoi drewniana tablica informacyjna.

W okolicy

• Zamek Królewski w Chęcinach.
• Jaskinia Raj.
• Muzeum Wsi Kieleckiej w Tokarni.