Kościół Św. Anny w Ząbkowicach Śląskich

Wszyscy przyjeżdżają do Ząbkowic dla Krzywej Wieży, a mało kto zagląda do kościoła, któremu służyła ona jako dzwonnica. Tymczasem gotycki kościół św. Anny, ufundowany przez cesarza Karola IV Luksemburskiego, kryje renesansowy nagrobek książąt z rodu Podiebradów, ambonę z 1619 roku i figurę św. Anny, w której dacie cyfrę 4 zapisano jako połówkę ósemki.

Historia: od cesarskiej fundacji po neogotycką restaurację

Świątynię wznoszono w latach 1354–1415. W 1428 roku miasto spustoszyli husyci, a kościół odbudowywano aż do 1453 roku. W XVI wieku nawa główna i prezbiterium dostały nowe sklepienia, w 1772 roku dobudowano późnobarokową kaplicę św. Anny, a w latach 1893–1896 przeprowadzono neogotycką restaurację — wtedy elewacje obłożono cegłą maszynową i powstał dzisiejszy, ceglany wygląd. Po wojnie, w latach 1976–1977, odnowiono zawilgocone wnętrze, a w 2008 roku dach. Parafia prowadzi kolejne prace konserwatorskie, m.in. przy rzeźbach i herbach z nagrobka Podiebradów.

Co zobaczyć we wnętrzu

To trzynawowy, czteroprzęsłowy kościół halowy. Zwróć uwagę na sklepienia — są tu aż cztery rodzaje: krzyżowo-żebrowe nad nawami bocznymi, sieciowe nad prezbiterium i nawą główną, gwiaździste ośmioramienne nad zachodnim przęsłem nawy i czteroramienne nad północną kruchtą.

• Figura św. Anny Samotrzeciej z 1493 roku — w dacie cyfra 4 ma średniowieczną formę „pół ósemki”.
• Nagrobek księcia ziębickiego Karola I Podiebradowicza (zm. 1536) i jego żony Anny Żagańskiej (zm. ok. 1541) z pełnopostaciowymi rzeźbami. Autorem był Jan Ulryk, nadworny architekt króla Zygmunta Starego. Na ścianach sarkofagu umieszczono herby krain i rodów związanych z parą.
• Ambona z 1619 roku z piaskowca z alabastrowymi płaskorzeźbami, ufundowana przez radę miejską.
• Ołtarz główny z lat 1754–1759 z obrazem św. Anny pędzla J. Classena z Antwerpii.
• Epitafia na zewnętrznych murach, w tym Wita Stwosza Młodszego — wnuka słynnego rzeźbiarza.

Krzywa Wieża obok kościoła

Tuż obok świątyni stoi Krzywa Wieża — dawna baszta obronna, którą przerobiono na dzwonnicę kościoła parafialnego. Ma 34 m wysokości i odchyla się od pionu o 2,14 m, co czyni ją najwyższą krzywą wieżą w Polsce. Według przekazów 24 sierpnia 1598 roku przechyliła się o 1,5 m.

Tripto podpowiada

• Wejście: kościół jest czynną świątynią, wstęp bezpłatny. Msze (stan na październik 2026): w dni powszednie o 7:00 i 18:00, w niedziele i święta o 7:00, 8:30, 10:00, 12:00 i 18:00. Parafia nie podaje osobnych godzin zwiedzania, więc najłatwiej trafić na otwarty kościół przed lub po Mszy — w czasie nabożeństw nie zwiedzaj.
• Adres: ul. św. Wojciecha 12, kancelaria czynna we wtorki i czwartki 16:00–17:00 oraz w soboty 9:00–10:00 (tel. 74 815 14 71).
• Czas: na wnętrze wystarczy 30 minut, z Krzywą Wieżą około godziny.
• Na co patrzeć: szukaj figury św. Anny i przeczytaj jej datę — to najlepszy moment, żeby pokazać dzieciom, jak w średniowieczu zapisywano cyfry.