Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich

Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich ma 34 m wysokości i odchyla się od pionu o 2,14 m, co czyni ją najbardziej przechyloną wieżą w Polsce. Nazywana „śląską Pizą”, jest w dodatku dostępna dla turystów: na jej szczyt prowadzi 139 schodów. Wizyta przy okazji odsłania mroczniejszą stronę miasta, które przed wojną nazywało się Frankenstein.

Historia: baszta, dzwonnica i trzęsienie ziemi

Początki wieży nie są znane, bo brakuje źródeł pisanych. Część badaczy uważa, że to pozostałość dawnego zamku sprzed lokacji miasta, czyli stołpu. Przemawiają za tym dolne partie murów do wysokości około 10 m, zbudowane z kamienia, i grubość ścian przekraczająca 4 m. Badania archeologiczne z lat 1999–2000 odsłoniły w pobliżu fragmenty muru kamienno-ceglanego.

Gdy w XIV wieku miasto się rozrosło, wieżę przerobiono na dzwonnicę stojącego obok kościoła św. Anny; prace zakończyły się prawdopodobnie w 1413 roku. Budowla zaczęła się przechylać po trzęsieniu ziemi w 1590 roku, a 24 sierpnia 1598 roku, gdy w pobliskim Bardzie doszło do wielkiego osunięcia skał, przechyliła się jeszcze bardziej. Niestabilny grunt tylko pogłębił ten efekt. Podczas wielkiego pożaru miasta w 1858 roku wieża mocno ucierpiała i pruskie władze chciały ją rozebrać. Mieszczanie wywalczyli odbudowę, a dawny blaszany hełm zastąpiła attyka z blankami w kształcie jaskółczych ogonów.

Co zobaczyć

Z bliska najlepiej widać nachylenie, porównując wieżę z pionowymi ścianami sąsiednich budynków i kościoła św. Anny. Zwróć uwagę na różnicę między masywną kamienną podstawą a ceglaną nadbudową z XIX wieku. Z tarasu na szczycie rozciąga się panorama Ząbkowic i okolicy, a przy dobrej widoczności widać pasma Sudetów.

Ciekawostki

Przedwojenna nazwa miasta, Frankenstein, wiąże się z głośnym procesem grabarzy z 1606 roku, oskarżonych o sprowadzanie zarazy, czary i bezczeszczenie zwłok. Według lokalnej tradycji historia ta mogła dotrzeć do Mary Shelley, autorki powieści o doktorze Frankensteinie, choć nie ma na to dowodów. W Dworze Kauffunga w Ząbkowicach działa wystawa „Śladami doktora Frankensteina” z laboratorium szalonego naukowca. We wrześniu 2018 roku wieżę zamknięto z powodu pęknięć murów, a po remoncie otwarto ponownie 6 kwietnia 2019 roku.

Tripto podpowiada

Na wejście na wieżę i obejrzenie jej z zewnątrz wystarczy 30–45 minut. Na górę prowadzą wyłącznie schody, co warto wziąć pod uwagę przy lęku wysokości czy problemach z kolanami. Godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed przyjazdem w informacji turystycznej miasta. Wizytę połącz ze spacerem po rynku z XIX-wiecznym ratuszem, ruinami zamku i Dworem Kauffunga. W drugi weekend lipca miasto świętuje Dni i Noce Krzywej Wieży, kiedy wieżę zwiedza się do północy.