Kościół Bożego Ciała w Krakowie

Według legendy w miejscu, gdzie stoi dziś bazylika Bożego Ciała, na bagnach odnaleziono skradzioną monstrancję, nad którą dniem i nocą płonęły tajemnicze światła — a król Kazimierz obiecał zbudować tam kościół. Fakty są równie ciekawe: gotycką świątynię ufundował około 1340 roku Kazimierz Wielki, budowano ją z przerwami przez ponad sto lat, a w środku czekają 21-metrowy ołtarz, ambona w kształcie łodzi i największe organy Krakowa.

Historia: sto lat budowy

Prace ruszyły w latach 40. XIV wieku od fundamentów pod całym kościołem i murów prezbiterium do wysokości 12 m, ale po 1348 roku budowę przerwano — być może z powodu epidemii dżumy, która szła wtedy przez Europę. Wznowiono ją w 1369 roku; w rachunkach pojawiają się kazimierscy murarze Jan Cypser i jego syn Mikołaj. Prezbiterium konsekrowano w 1401 roku, a w 1405 roku Władysław Jagiełło sprowadził z Kłodzka kanoników regularnych laterańskich, którzy opiekują się kościołem do dziś. Szczyt fasady dobudowano około 1500 roku, a wolno stojącą wieżę — w latach 1566–1582. W czasie potopu szwedzkiego w 1655 roku wnętrze zostało splądrowane, dlatego dzisiejszy wystrój jest w dużej mierze barokowy. W 2005 roku Jan Paweł II nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej.

Co zobaczyć

• Ołtarz główny — dwukondygnacyjny, wysoki na 21 m, z napisem datującym go na 1634 rok; w centrum obraz „Pokłon pasterzy” Tomasza Dolabelli, na szczycie figura Jana Chrzciciela.
• Ambona-łódź z połowy XVIII wieku, z wiosłami, siecią i żaglem w roli baldachimu; łódź podtrzymują syreny i delfiny.
• Manierystyczne stalle z lat 1624–1632 z obrazami z dziejów zakonu, uważane za jedne z najpiękniejszych w tej części Europy.
• Konfesję św. Stanisława Kazimierczyka, kanonika, który żył i zmarł przy tym kościele, oraz płytę upamiętniającą Bartłomieja Berrecciego — twórcę Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu, pochowanego w bazylice.
• Kaplicę Zwiastowania z brązową chrzcielnicą z pierwszej połowy XV wieku.

Organy i dzwony

Organy bazyliki to największy pod względem liczby głosów instrument w Krakowie: 83 głosy, 5950 piszczałek i 20 dzwonów. Składają się z dwóch części z własnymi klawiaturami — organów głównych (63 głosy) na chórze i organów bocznych (20 głosów) w prezbiterium — połączonych trakturą elektryczną. Dzięki odległości między nimi można grać utwory pisane na efekt echa. Pierwsze organy zbudowano tu już w 1373 roku; spłonęły w pożarze w 1594 roku. Na wieży wisi pięć zabytkowych dzwonów.

Ciekawostki

Wokół średniowiecznego kościoła istniał cmentarz pasyjny z przedstawieniami Ogrójca i Golgoty; jego resztki zniszczono przy niwelacji terenu w latach 1938–1940. Kościół jest dziś potrójnym sanktuarium: Matki Bożej, św. Stanisława Kazimierczyka i eucharystycznym.

Tripto podpowiada

Bazylika stoi przy ul. Bożego Ciała 26, kilka kroków od placu Wolnica. Msze odbywają się w dni powszednie o 8:00, 12:00 i 18:00, a w niedziele także o 10:00 i 16:00, więc na zwiedzanie wybierz porę między nimi. Na wnętrze zaplanuj 20–30 minut; zatrzymaj się przy filarze po lewej stronie nawy, gdzie wisi ambona-łódź — z bliska widać symbole ewangelistów wyrzeźbione na burtach. Wizytę łatwo połączyć ze spacerem po Kazimierzu i nad Wisłą.