Kopalnia Złota w Złotym Stoku

W XVI wieku kopalnie w Złotym Stoku dostarczały według operatora trasy nawet 8 procent złota w Europie, a łącznie wydobyto tu około 16 ton czystego kruszcu. Później z tutejszej rudy pozyskiwano przede wszystkim arszenik. Dziś podziemna trasa prowadzi przez dawne sztolnie Gertruda i Czarna, do podziemnego wodospadu, a wyjeżdża się z niej pomarańczową kolejką górniczą.

Historia: złoto, arszenik i Fuggerowie

Najstarszy znany zapis o górnictwie w Złotym Stoku pochodzi z 1273 roku, kiedy książę Henryk IV Probus nadał cystersom z Kamieńca Ząbkowickiego przywilej na poszukiwania górnicze. Złoty wiek przypadł na XVI wiek: działało tu wiele hut, a roczna produkcja złota sięgała około 110 kg. W rozwój kopalni inwestowali Fuggerowie z Augsburga i ich wspólnicy. Z czasem głównym produktem stał się arszenik, a w XIX wieku Wilhelm Güttler wprowadził nowoczesną metodę chlorowania rudy.

Od 1907 roku urobek wywoziła elektryczna kolejka wąskotorowa. Po wojnie kopalnię przejęło państwo, ale wobec nieopłacalności wydobycia zamknięto ją w latach 1961–1962. Pierwszą sztolnię udostępniono turystom już w 1969 roku z inicjatywy koła PTTK, a obecna Podziemna Trasa Turystyczna działa od 28 maja 1996 roku.

Co zobaczysz na trasie

• Sztolnia Gertruda — około 500 m korytarzy z narzędziami, fotografiami i osią czasu, laboratorium alchemika i hologramem z legendą o duchu Gertrudy.
• Sztolnia Czarna z Chodnikiem Śmierci, związanym z opowieścią o skazańcach karanych w XVII wieku za kradzież złota.
• Podziemny wodospad, w którym woda spada z wysokości około 10 metrów.
• Kolejka górnicza, którą pokonuje się ostatnie około 300 metrów trasy.
• Spływ łodzią po zalanym odcinku sztolni (około 200 m) — osobna atrakcja z rezerwacją.
• Muzeum Górnictwa i Historii Złotego Stoku w dawnym budynku łamacza, w cenie biletu na kopalnię.

Ciekawostki

Tradycja wiąże Złoty Stok z jednym z pierwszych na świecie udokumentowanych użyć czarnego prochu do odstrzału skał — w 1612 roku. Według przekazów udziały w miejscowym gwarectwie miał też Wit Stwosz. Na trasie wiszą żartobliwe tabliczki BHP w rodzaju „Nie rzucaj młotkiem, będąc na rusztowaniu". W 2015 roku kopalnia otrzymała Złoty Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej. Oprócz kopalni kompleks obejmuje Średniowieczną Osadę Górniczą z dawnymi urządzeniami i kolorową Sztolnię Ochrową.

Tripto podpowiada

Kopalnia jest czynna codziennie w godz. 9:00–16:45 (ostatnie wejście o 16:45), a zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem. Bilety kupisz w kasach na miejscu; rezerwacji wymaga tylko podziemny spływ łodzią — telefonicznie, co najmniej dzień wcześniej. Podstawowa trasa trwa około 1,5 godziny, a pod ziemią przez cały rok jest około 6–7°C, więc weź ciepłą warstwę i wygodne buty. Trasa ma schody, nierówne podłoże i wąskie korytarze. Jeśli chcesz zobaczyć więcej, wybierz pakiet łączący kopalnię z osadą górniczą lub Sztolnią Ochrową — na cały kompleks zaplanuj pół dnia. Aktualny cennik znajdziesz na stronie kopalni.