Kaplica w Milówce

Gdy w 1916 roku austriackie władze zabierały dzwony na potrzeby wojny, mieszkańcy Milówki wykradli duży dzwon kaplicy św. Antoniego z budynku urzędu gminy i zakopali go w ziemi. Po wojnie wrócił na miejsce – i jest w kaplicy do dziś. Murowana kaplica w centrum Milówki, budowana od 1876 roku za pieniądze parafian, ma więcej takich historii niż niejeden duży kościół.

Historia: od legendy do murowanej kaplicy

Według miejscowej legendy przez plac, na którym stoi kaplica, szło trzech zakonników, a jeden z nich wyciął na drzewie krzyżyk z napisem „Antoni, Stanisław, Kazimierz”. Kilka miesięcy później tą samą drogą miał przechodzić król Jan III Sobieski, który kazał zrobić z drzewa krzyż i obiecał wznieść drewnianą kapliczkę św. Antoniego. Obecna świątynia stanęła na miejscu drewnianej kaplicy z XVII wieku.

Kamień węgielny pod murowaną kaplicę poświęcono 1 września 1876 roku. Po kilku latach prace stanęły z braku pieniędzy; surowy budynek chcieli odkupić miejscowi Żydzi na bożnicę, ale parafianie się nie zgodzili i w 1881 roku budowa ruszyła ponownie. Powstało sklepienie, cementowa posadzka, okna z kolorowymi szybami i wieżyczka obita blachą – najbardziej troszczył się o to gospodarz Michał Kąkol. Dekretem z 12 grudnia 1887 roku biskup Albin Dunajewski zezwolił na odprawianie mszy w dniu św. Antoniego (13 czerwca) oraz w niedziele i święta.

Na co zwrócić uwagę

• Ołtarz z figurami św. Stanisława i św. Kazimierza – według gminnej kroniki wykonali go rzeźbiarze z Zakopanego; większy obraz św. Antoniego miano zamówić u Jana Matejki, a mały przeniesiono wtedy na filar. To lokalna tradycja, nie potwierdzona atrybucja.
• Polichromię z 1911 roku, którą wykonał malarz Kaizer z Żywca, oraz ambonę Jarząbka z Kęt.
• Sygnaturkę, zwaną „rozganiaczem chmur” – w 1916 roku kobieta z Nieledwi ukryła ją u siebie i oddała kaplicy po wojnie.
• Gotycką kapliczkę z Matką Boską, którą w 1925 roku wyrzeźbił z uczniami kierownik szkoły Józef Szczotka.
• Dwa żelazne okna w ścianie południowej – pamiątka po wiośnie 1945 roku, gdy Niemcy wysadzili mosty na Sole, a kawały betonu spadły na dach kaplicy.

Tripto podpowiada

Kaplica stoi przy głównej drodze przez Milówkę (ul. Jana Kazimierza) i jest czynnym miejscem kultu, więc dostęp do wnętrza zależy od porządku nabożeństw parafii Wniebowzięcia NMP. Na obejrzenie z zewnątrz i krótką wizytę w środku wystarczy 15–20 minut. Najłatwiej wejść przy okazji mszy, zwłaszcza w dniu św. Antoniego, 13 czerwca. Połącz wizytę z kościołem parafialnym i spacerem nad Sołą.