Drewniany kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Lalikach

Z zewnątrz to skromny, gontowy kościółek na wysokim wzniesieniu przysiółka Pochodzita w Lalikach. Wnętrze zaskakuje: ściany i strop pokrywają sceny wyryte w drewnie gwoździem i nożem albo wypalone, a autorami byli miejscowi górale-samoucy z Lalik i Koniakowa. Śląski konserwator uznał świątynię za dobrze zachowany przykład tradycji budownictwa ludowego i wpisał ją do rejestru zabytków.

Historia: od dzwonnicy do kościoła

Pierwsza drewniana kaplica z dzwonnicą stanęła w Pochodzicie około 1890 roku, gdy osada należała jeszcze do wsi Szare. W 1917 roku powstała tu drewniana dzwonnica, której dzwon wzywał mieszkańców na Anioł Pański i w czasie zagrożeń — spłonęła pod koniec II wojny światowej. Obecny kościół wznieśli mieszkańcy w latach 1947–1948, skupieni w Komitecie Budowy Kaplicy. Inicjatorem był Karol Fiedor, który oddał na ten cel część swojej działki, oraz Józef Pytel; pracami ciesielskimi kierował Sylwester Babik. Świątynię poświęcono w 1952 roku, a w latach 1965–1969 rozbudowano ją o nawy boczne. Od 1989 roku jest kościołem filialnym parafii Zesłania Ducha Świętego w Lalikach.

Co zobaczyć

• Bryła w konstrukcji zrębowej na kamiennej podmurówce, z dachem i ścianami pobitymi gontem i czworoboczną wieżyczką z sygnaturką. Dach i dzwonnicę niedawno pokryto nowym gontem modrzewiowym.
• Wnętrze trójnawowe, bez wyraźnie wydzielonego prezbiterium, z płaskim stropem; nawy boczne łączą się z główną arkadami.
• Rzeźbione i wypalane sceny: Dzieło Stworzenia, tajemnice różańcowe, Droga Krzyżowa, apostołowie i poczet świętych, rzeczy ostateczne człowieka oraz cykl ze Starego i Nowego Testamentu. Najwięcej wykonali Jan Krężelok z Koniakowa i Michał Porębski; pomagali m.in. Ludwik i Franciszek Zawadowie, Franciszek Jakus i Franciszek Wojtas.
• Mechaniczny zegar z szopką na prawo od ołtarza głównego.

Ciekawostki

Diecezjalny konserwator porównuje dekorację kościoła do średniowiecznych wnętrz, w których całe ściany opowiadały biblijne historie. Twórcy wykorzystywali też naturalnie ukształtowane kawałki drewna, które wplatali w wystrój. Kościół jest jedną z 21 drewnianych świątyń w Beskidach wymienianych przez diecezję bielsko-żywiecką i należy do Szlaku Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego.

Tripto podpowiada

Laliki leżą w gminie Milówka, przy drodze Bielsko-Biała – Zwardoń, na pograniczu Beskidu Śląskiego i Żywieckiego. Kościół jest otwierany głównie na nabożeństwa, więc wizytę we wnętrzu najlepiej zaplanować przy okazji mszy albo wcześniej uzgodnić z parafią w Lalikach. Na obejrzenie z zewnątrz i krótki spacer po wzgórzu wystarczy 20–30 minut, z wnętrzem — około godziny. W pobliżu leżą Ochodzita z rozległą panoramą Beskidów, Koniaków z Muzeum Koronki i Trójstyk granic Polski, Czech i Słowacji w Jaworzynce.