Bacówka w Koniakowie

W przysiółku Szańce w Koniakowie działa Centrum Pasterskie rodziny Kohutów: drewniana bacówka, zwana tu „kolybą”, Sklep Góralski i Zagroda Edukacyjna z owcami i kozami. Gospodarstwo prowadzi tradycyjny wypas około 1000 owiec na halach Beskidu Śląskiego i Żywieckiego, a z ich mleka powstają oscypki, bundz, bryndza i inne sery gazdowskie. Wstęp jest bezpłatny, a z Szańców rozciąga się widok na Ochodzitą, Tyniok, Baranią Górę i pogranicze polsko-czesko-słowackie.

Historia: pasterstwo wraca na hale

Wysokogórski wypas na Hali Baraniej (ok. 1050 m n.p.m.) i Hali Magurce wznowił w 2008 roku baca Piotr Kohut, po kilkudziesięciu latach nieobecności owiec w tych miejscach. Wypas odbywa się zamiennie na kilku halach, m.in. Podgrapach, Hali Baraniej, Magurce i Ochodzitej. Owce dojone są ręcznie w koszorze dwa razy dziennie – rano w godz. 4:00–6:30 i po południu w godz. 16:00–18:30 – przez sześć osób, którym pomaga juhas naganiacz.

Oscypek od 14 lutego 2008 roku ma unijny znak Chronionej Nazwy Pochodzenia, a Piotr Kohut był jedną z pierwszych osób, które uzyskały certyfikat. Ser wyrabia się w sezonie wypasu, od maja do września, i sprzedaje do końca października. Na jeden oscypek potrzeba około 7 litrów mleka, a gotowy ser waży 0,6–0,8 kg.

Co zobaczyć i czego spróbować

• Bacówka (kolyba) – sprzedaż oscypków, bundzu, bryndzy, redykołki i serów gazdowskich, a także jagnięciny i baraniny.
• Zagroda Edukacyjna – owce i kozy, które można karmić trawą lub sianem przygotowanym w żłobach.
• Wystawa pasterska na piętrze – czerpaki, puciery, ferule, kotły i drewniane formy na sery oraz fotografie z życia na hali.
• Sklep Góralski – wyroby z wełny owczej, rękodzieło lokalnych twórców, pamiątki i stroje góralskie.

Tripto podpowiada

Centrum jest otwarte codziennie: od kwietnia do września w godz. 9:00–18:00, od października do marca w godz. 9:00–17:00. Poza sezonem wypasu sery z gospodarstwa kupisz w Sklepie Góralskim, a bacówkę można wtedy tylko zwiedzać. Na miejscu jest bezpłatny parking i toalety, a latem plac zabaw. Grupy (20–50 osób) mogą zarezerwować płatne prelekcje z degustacją, pokazy wyrobu bundzu i warsztaty z wełny – kontakt: Koniaków 33, tel. +48 602 128 388. W sąsiedztwie warto zajrzeć do Muzeum Koronki – Izby Pamięci Marii Gwarek i galerii Chata na Szańcach.