Koczy Zamek w Beskidzie Śląskim

Kto przyjeżdża na Koczy Zamek po ruiny, wyjeżdża z panoramą. To bezleśne wzgórze o wysokości 847 m n.p.m. koło Koniakowa nie ma zamku, a jego nazwa skrywa dwie opowieści: romantyczną legendę o węgierskim grafie i dużo bardziej prawdopodobne wyjaśnienie związane z husyckimi wozami. Szczyt jest łatwo dostępny, bo od parkingu u jego stóp prowadzi tylko kilkuminutowe podejście.

Na wododziale Wisły i Odry

Koczy Zamek leży w grzbiecie, który odchodzi od pobliskiej Ochodzitej od głównego wododziału Karpat i biegnie na północ ku Przełęczy Koniakowskiej. Grzbiet jest fragmentem głównego wododziału Polski: wody na wschodzie spływają do Soły i Wisły, na zachodzie do Olzy i Odry. Według nowszej regionalizacji wzgórze należy do Międzygórza Jabłonkowsko-Koniakowskiego, a wcześniej zaliczano je do Beskidu Śląskiego. Zbudowane jest z piaskowców krośnieńskich, a zachodnią część podcina 10-metrowa ściana dawnego kamieniołomu.

Skąd ta nazwa?

Według legendy stał tu dwór lub zameczek węgierskiego grafa Kocsiego, który zakochał się w góralce Jadwidze z Koniakowa. Ojciec grafa kazał porwać dziewczynę, jeden z jego ludzi ją zabił, a młody graf w rozpaczy podpalił zamek i przepadł bez śladu. Podobno nocą w kamieniołomie pod szczytem coś płacze i zawodzi.

Inne wyjaśnienie, oparte na XIX-wiecznych uwagach, przedstawił Franciszek Kotula, łącząc nazwę z wojnami husyckimi. Po bitwie pod Lipanami w 1434 roku taboryci, radykalny odłam husytów, wędrowali przez księstwa cieszyńskie i oświęcimskie, rozbijając obozy na gołych wzgórzach otoczonych wieńcem spiętych łańcuchami wozów. Węgierskie słowo „kocsi” oznacza wóz, a czeskie „kočí” woźnicę, więc „Koczy Zamek” to po prostu umocnienie z wozów. Na dawnych mapach nazwę zniekształcono do „Koci Zamek” i pod taką nazwą wzniesienie figuruje w państwowym rejestrze nazw geograficznych.

Tripto podpowiada

Nie szukaj ruin, bo największym atutem Koczego Zamku jest otwarta przestrzeń: dookolna panorama niewiele ustępuje zasięgiem słynnemu widokowi z Ochodzitej. Tuż pod szczytem od południa biegnie szosa z Koniakowa do Milówki, a samochód zostawisz na parkingu u stóp wzgórza; na samo wejście i widoki wystarczy 20–30 minut. Poniżej kamieniołomu przechodzi niebieski szlak ze Zwardonia na Baranią Górę, więc wzgórze łatwo włączyć w dłuższą wędrówkę. Na odsłoniętym szczycie mocno wieje, zabierz więc dodatkową warstwę ubrania nawet latem.