Drewniany kościół w Nowej Wsi Królewskiej

Modrzewiowy kościół św. Andrzeja Apostoła w Nowej Wsi Królewskiej powstał około 1550–1580 roku, za panowania Zygmunta Augusta, i należy do najstarszych drewnianych świątyń Wielkopolski. Ufundowano go najpewniej z kasy królewskiej, a sam król objął go patronatem. Choć stoi w sercu Wielkopolski, ma cechy typowe dla drewnianych kościołów Małopolski.

Historia: królewska fundacja i kolejne przebudowy

Nowa Wieś była wsią królewską w starostwie pyzdrskim. Kościół zbudowano jako późnogotycką, jednonawową świątynię w konstrukcji zrębowej. Przed 1658 rokiem powiększono nawę, przed 1737 rokiem dostawiono wieżę i boczną kruchtę oraz rozbudowano zakrystię. W 1925 roku nawę przedłużono, a podczas restauracji w latach 1973–1979 na ścianach prezbiterium odsłonięto fragmenty polichromii z XVI wieku. Remonty zatarły część pierwotnych cech stylowych, ale nie zmieniły drewnianego charakteru budowli.

Na co zwrócić uwagę

• Grupę pasyjną z 1. połowy XVI wieku na belce tęczowej: Ukrzyżowany, Matka Boska Bolesna, św. Jan Ewangelista, klęcząca Maria Magdalena i dwóch żołnierzy.
• Polichromię w prezbiterium – motywy ornamentalne, fragment postaci nieznanego świętego i półpostać św. Michała Archanioła.
• Ołtarz główny z późnogotycką rzeźbą św. Anny Samotrzeć z początku XVI wieku i XVII-wiecznym obrazem św. Andrzeja w zwieńczeniu.
• Ołtarz boczny z płaskorzeźbą św. Jerzego walczącego ze smokiem; większość wyposażenia pochodzi z około 1640 roku.
• Z zewnątrz: gontowe dachy, pionowe szalowanie ścian i dwukondygnacyjną wieżę z dachem namiotowym.

Tripto podpowiada

Kościół stoi w południowo-wschodniej części wsi, przy szosie z Wrześni do Pyzdr, na dawnym cmentarzu przykościelnym otoczonym drewnianym płotem. Bryłę obejrzysz o każdej porze; do wnętrza najłatwiej trafić przy okazji nabożeństw – parafia podaje mszę w niedziele o 10:00 i w dni powszednie o 16:00, ale plan może się zmienić. Na zwiedzanie wystarczy 20–30 minut. W tej samej wsi stoi też zabytkowy wiatrak koźlak.