Pałac Władysława Reymonta w Kołaczkowie

W wielkopolskim Kołaczkowie, przy szosie z Wrześni do Pyzdr, stoi klasycystyczny pałac, który w 1920 roku kupił Władysław Reymont. Pisarz spędzał tu kolejne lata od wiosny do jesieni i był właścicielem majątku, gdy 13 listopada 1924 roku otrzymał Nagrodę Nobla za „Chłopów”. Dziś w pałacu działa Izba Pamięci noblisty, a w parku stoi jego pomnik z Jagną i Boryną.

Historia: od Dąmbskich do noblisty

Najstarsza wzmianka o Kołaczkowie pochodzi z 1310 roku. Pałac z oficyną i stajnią powstał w pierwszej połowie XIX wieku z inicjatywy Michała Dąmbskiego; według innych źródeł budowę zaczęli Stablewscy. Po 1863 roku majątek przeszedł w ręce niemieckie, a Królewska Komisja Kolonizacyjna rozparcelowała go na początku XX wieku. Reymont kupił resztówkę liczącą około 213 ha, przekształcał park i pisał, a zimy spędzał w Warszawie.

Odwiedzali go tu przyjaciele ze świata literatury i polityki, m.in. Kornel Makuszyński, Adam Grzymała-Siedlecki, Zenon Przesmycki, Roman Dmowski, Władysław Grabski, Maciej Rataj i Wincenty Witos. Po śmierci pisarza w 1925 roku spadkobiercy sprzedali Kołaczkowo poznańskiej rodzinie lekarzy Juraszów. Po wojnie w pałacu były mieszkania pracowników PGR, potem dom pracy twórczej poznańskich literatów; gruntowny remont przeprowadzono w latach 1968–1979.

Co zobaczyć

• Pałac – piętrowy, z dziewięcioosiową fasadą i kolumnowym portykiem zwieńczonym trójkątnym tympanonem.
• Izbę Pamięci Władysława Reymonta na parterze: zrekonstruowaną jadalnię i gabinet pisarza z meblami, które należały do Reymonta, wypożyczonymi z Muzeum Literatury w Warszawie. Są tu też stare wydania jego dzieł, listy i dawne zdjęcia.
• Park krajobrazowy o powierzchni zespołu 4,4 ha, z alejami kasztanowców, lip i grabów, klonem srebrzystym pamiętającym Reymonta, bukiem purpurowym, cisem i tulipanowcami.
• Pomnik pisarza z bohaterami „Chłopów”, Jagną i Boryną, postawiony na 110. rocznicę urodzin Reymonta.
• Oficynę i dawną stajnię ze spichlerzem naprzeciw pałacu oraz historyczną bramę od strony szosy.

Tripto podpowiada

W pałacu działa też Gminny Ośrodek Kultury, a adres to pl. Reymonta 1. Godzin otwarcia Izby Pamięci nie publikuje się na stronie gminy, więc przed przyjazdem zadzwoń do GOK (tel. 61 438 50 78). Park możesz obejść niezależnie od dostępu do wnętrz; na spacer i obejrzenie pomnika wystarczy 30–45 minut, z Izbą Pamięci – około godziny. Kilka kroków od parku stoi klasycystyczny kościół św. Szymona i Judy Tadeusza.