Cerkiew św. Anny w Kruszynianach

Kruszyniany znane są z drewnianego meczetu i tatarskiego mizaru, ale wieś od wieków była wielowyznaniowa. Na północnym skraju, przy drodze do Łosinian, na prawosławnym cmentarzu stoi cerkiew św. Anny z baniastym hełmem. Obok meczetu i mizaru to trzecie miejsce, które pokazuje, jak w tej wsi przez wieki żyli obok siebie wyznawcy różnych religii.

Historia: od drewnianej cerkwi do murowanej

Cmentarz prawosławny powstał prawdopodobnie na przełomie XVII i XVIII wieku; dokładnej daty nie znamy. W 1829 roku zbudowano na nim drewnianą cerkiew cmentarną, która od 1958 roku była filią parafii w Krynkach. W 1981 roku erygowano w Kruszynianach samodzielną parafię, liczącą wtedy blisko sto osób, a drewnianą cerkiew gruntownie wyremontowano w latach 1977–1979. 11 grudnia 1983 roku świątynia spłonęła. Obecną, murowaną cerkiew wzniesiono na jej fundamentach w latach 1984–1985.

W 2015 roku odnowiono wnętrze – ikonostas, ściany i posadzkę – a 7 sierpnia 2015 roku, w święto patronalne, świątynię ponownie poświęcił biskup supraski Grzegorz. Parafia jest dziś bardzo mała: w 2015 roku liczyła 38 osób, a według innego źródła w 2017 roku 49.

Co zobaczyć

• Bryła – biała, otynkowana, z jednokalenicowym dachem zwieńczonym wieżyczką z dużym baniastym hełmem; nad bocznymi oknami dachy dwuspadowe.
• Dzwonnica – metalowa, z dwoma dzwonami, na daszku ganku przed wejściem.
• Apsyda – niewielka, półkolista, od strony wschodniej.
• Cmentarz – o powierzchni 0,97 ha, z prawosławnymi krzyżami wśród sosen.

Tripto podpowiada

Cerkiew leży kilkaset metrów od meczetu, więc obie świątynie łatwo obejść jednym spacerem. Na samą cerkiew i cmentarz wystarczy 15–20 minut; wnętrze otwiera się głównie podczas nabożeństw i w święto patronalne 7 sierpnia. Na cmentarzu zachowuj ciszę i nie wchodź między groby z rowerem.