Tatarska Jurta w Kruszynianach

Kruszyniany to wieś, którą polscy Tatarzy dostali od króla Jana III Sobieskiego, a Tatarska Jurta to najbardziej znany adres, by spróbować ich kuchni. Gospodarstwo agroturystyczne z restauracją prowadzi Dżenneta Bogdanowicz z mężem Mirosławem, niedaleko zielonego, drewnianego meczetu i mizaru. Na stołach lądują pierekaczewnik, kołduny i kibiny – dania, których próżno szukać w zwykłych restauracjach.

Wieś z nadania króla

Dokumentem z 12 marca 1679 r. Jan III Sobieski nadał Tatarom m.in. Kruszyniany i sąsiednie wsie. Osiedli tu muzułmanie, zwani Lipkami, którzy walczyli po stronie Rzeczypospolitej przeciw Turkom. Jednym z nich był płk Samuel Murza Krzeczowski, który uratował królowi życie w bitwie pod Parkanami; Sobieski w drodze na sejm do Grodna zatrzymał się u niego. Dziś mieszka tu niewielka mniejszość tatarska, a drewniany meczet z końca XVIII wieku jest jednym z dwóch najstarszych w Polsce.

Co zjeść

Tatarska kuchnia to mieszanka smaków przywiezionych przez osadników i podlaskiej codzienności. W wydawnictwie Instytutu Zootechniki wśród przysmaków Jurty wymieniono pierekaczewnik (wielowarstwowy placek z nadzieniem), kołduny tatarskie, bełysz, azu, kibiny, kryszonkę, jeczpoczmak, tatarską babkę ziemniaczaną, katłamę, manty i ciasto listkowiec. Tatarzy nie jedzą wieprzowiny, więc wędliny są z drobiu i dziczyzny.

Pożar i odbudowa

W 2018 r. restauracja spłonęła. National Geographic Traveler opisuje, że sąsiedzi – podobnie jak po zdewastowaniu meczetu i mizaru w 2014 r. – od razu ruszyli z pomocą, bez względu na wyznanie. To dobrze oddaje charakter Kruszynian, gdzie od wieków żyją obok siebie katolicy, prawosławni i muzułmanie.

Tripto podpowiada

• Połącz obiad z wizytą w meczecie i na mizarze – cmentarzu z charakterystycznymi nagrobkami tuż za świątynią.
• Kolejny meczet tatarski stoi w Bohonikach, a po drodze są dawne folwarki tatarskie Nietupa i Talkowszczyzna.
• Godziny otwarcia i formy płatności sprawdź telefonicznie przed przyjazdem (październik 2026) – zadzwoń i zarezerwuj stolik, zwłaszcza w sezonie.
• Kruszyniany leżą w gminie Krynki, na skraju Puszczy Knyszyńskiej, blisko granicy z Białorusią.