Zamek w Melsztynie

Nad zakolem Dunajca, na południe od Tarnowa koło Zakliczyna, wznoszą się ruiny zamku w Melsztynie, dawnej siedziby potężnego rodu Leliwitów Melsztyńskich. Po ponad 250 latach zrekonstruowana gotycka wieża znów góruje nad doliną, a na jej szczycie jest taras widokowy.

Leliwici i husyci

Budowę kamiennego zamku rozpoczął w 1347 roku kasztelan krakowski Spycymir herbu Leliwa, a w 1362 roku biskup Jan Bodzenta erygował zamkową kaplicę św. Ducha. Do początku XVI wieku warownia była rezydencją Melsztyńskich; jego wnuk Spytko II, kasztelan krakowski i namiestnik Podola, zginął w 1399 roku w walce z Tatarami. W XV wieku zamek był ośrodkiem ruchu husyckiego, stojącym w opozycji do króla. Na przełomie XIV i XV wieku wzniesiono gotycki donżon, z którego zachowały się dwie ściany o wysokości ok. 25 m.

Od renesansu po winnice

W 1511 roku zamek kupili Jordanowie, a około 1546 roku Spytek Wawrzyniec Jordan przebudował warownię w stylu renesansowym — pochodzi stąd mur ze strzelnicami w środkowej części. W XVIII stuleciu wojewoda Maciej Lanckoroński założył na stokach winnicę, z której w dobrych latach tłoczono kilkanaście beczek wina. W 1770 roku zajęli ją konfederaci barscy, a wojska rosyjskie następnie spaliły; w XIX wieku ruiny rozbierano na budulec. Do 2008 roku ruinami zarządzały Lasy Państwowe, potem przeszły do gminy Zakliczyn.

Praktyczne informacje

Na wzgórze prowadzi niebieski szlak, teren w sezonie jest bezpłatny; we wnętrzu wieży są fotografie z przebiegu remontu. Na południowym stoku rozciąga się Winnica Talaska z Małopolskiego Szlaku Winnego.