Jezioro Czchowskie

Za Czchowem Dunajec rozlewa się w wąskie, długie jezioro między stromymi, zalesionymi zboczami. Nad wodą, na skale, stoi odbudowany zamek Tropsztyn, a na końcu jeziora – betonowa zapora w Czchowie z elektrownią ukrytą w jej korpusie. Jezioro Czchowskie jest mniejsze i spokojniejsze niż sąsiednie Jezioro Rożnowskie, ale widoki ma równie efektowne.

Po co zbudowano jezioro

W górę rzeki, w Rożnowie, pracuje elektrownia Rożnów – siłownia szczytowa, uruchamiana, gdy zapotrzebowanie na prąd jest największe. Jej praca powodowała gwałtowne wahania poziomu wody poniżej zapory i erozję brzegów Dunajca. Dlatego w 1938 roku zaczęto w Czchowie budowę zapory i zbiornika wyrównawczego. Prace przerwała wojna; zaporę ukończono w 1948 roku, a montaż urządzeń elektrowni zakończono w 1954 roku.

Betonowa zapora ma 16 metrów wysokości, a w jej korpusie zamontowano turbiny elektrowni wodnej Czchów. Razem z Rożnowem zbiornik chroni przed powodzią, wyrównuje przepływ Dunajca, produkuje energię i służy rekreacji.

Jezioro w liczbach

• Powierzchnia: 346 ha.
• Linia brzegowa: 23 km.
• Szerokość: do 750 metrów.
• Głębokość maksymalna: 9,5 metra.
• Pojemność: 12 mln m³.

Jezioro zaczyna się powyżej wsi Tropie i ciągnie na północ ku Czchowowi. Brzegi ma strome i zalesione, a cofka obejmuje ujście Łososiny i jest mniej zabagniona niż cofka Jeziora Rożnowskiego.

Do czego służy

Zespół zbiorników Rożnów–Czchów to jeden z głównych elementów gospodarki wodnej w dorzeczu Dunajca. Zbiorniki:

• chronią przed powodzią, spłaszczając falę wezbraniową Dunajca i Wisły,
• produkują energię i wyrównują dobowe wahania przepływu wywołane pracą Rożnowa,
• zaopatrują w wodę,
• ułatwiają żeglugę na Wiśle poniżej ujścia Dunajca,
• służą rekreacji – obrzeża jeziora mają funkcję turystyczną.

Co zobaczyć

• Zamek Tropsztyn w Wytrzyszczce – najładniej wygląda z przeciwległego brzegu, gdy odbija się w wodzie.
• Zaporę z żółtymi suwnicami nad przelewami, widoczną z drogi przy Czchowie.
• Kładkę nad jeziorem w Tropiu, z której widać szeroki fragment doliny.
• Kościół św. Andrzeja Świerada i Benedykta w Tropiu, stojący na brzegu jeziora.

Tripto podpowiada

Najlepiej poznać jezioro, łącząc kilka punktów: zaporę w Czchowie, zamek Tropsztyn i kładkę w Tropiu. Na taki objazd przeznacz 2–3 godziny. W Czchowie warto zajrzeć jeszcze do gotyckiego kościoła z malowidłami i na wzgórze z basztą zamku.