Zamek w Kwidzynie

Zamek w Kwidzynie to gotycka siedziba kapituły pomezańskiej z XIV wieku, która wraz z sąsiednią katedrą tworzy jeden z najcenniejszych zespołów architektury krzyżackiej w Polsce. Symbolem miasta jest gdanisko – wieża latrynowa połączona z zamkiem długim gankiem na arkadach. Ważne: od września 2026 roku zamek jest zamknięty dla zwiedzających z powodu gruntownego remontu; ponowne otwarcie muzeum zaplanowano na 2030 rok. Zespół warto jednak zobaczyć z zewnątrz, a katedrę – także od środka.

Zamek w Kwidzynie zamknięty do 2030 roku

Muzeum Zamkowe w Malborku, do którego należy kwidzyński oddział, realizuje projekt kompleksowych prac budowlano-konserwatorskich o wartości ponad 64 mln zł, w większości ze środków unijnych programu FEnIKS. Muzeum było otwarte do końca sierpnia 2026 roku – 30 sierpnia pożegnanie dotychczasowych wystaw odwiedziło ponad 2,5 tys. osób. Prace obejmą wszystkie kondygnacje, mury, sklepienia, polichromie, dach i instalacje, a także poprawę dostępności między piętrami. Całość ma zostać zrealizowana do końca 2029 roku, a wielkie otwarcie z nowymi wystawami stałymi zapowiedziano na 2030 rok. Wcześniej, w 2028 roku, przy ul. Kruka 1 ma powstać wystawa „Taki oto Kwidzyn”.

Historia zamku kapituły pomezańskiej

Zamek budowano w pierwszej połowie XIV wieku; po raz pierwszy wzmiankowano go 28 października 1334 roku jako „castrum Merginwerder”, a większość prac ukończono około 1345 roku. Cztery skrzydła otaczały dziedziniec z krużgankami, a najwyższa, południowo-wschodnia wieża ma 59 m. W latach 80. XIV wieku powstało gdanisko – największa wieża tego typu na terenie dawnego państwa krzyżackiego, połączona z zamkiem najdłuższym znanym gankiem latrynowym.

W 1478 roku Kwidzyn zajęły wojska polskie. W XVI wieku biskupi przeszli na protestantyzm, a zamek przejęli urzędnicy księcia Albrechta. W 1709 roku gościł tu car Piotr I. W 1798 roku władze pruskie rozebrały skrzydła wschodnie i południowe, a materiał użyły do budowy sądu – stąd dzisiejszy, niedomknięty kształt zamku. Do 1935 roku mieściły się tu sąd i więzienie, w latach 1936–1945 szkoła Hitlerjugend. W grudniu 1949 roku zamek przejęło Ministerstwo Kultury i Sztuki. Od 2018 roku zespół katedralno-zamkowy jest Pomnikiem Historii.

Co można zobaczyć teraz

• Gdanisko i ganek z zewnątrz – najlepszy widok jest od strony doliny Liwy i ul. Katedralnej. Monumentalne arkady robią wrażenie także bez wchodzenia do środka.
• Dawną katedrę pomezańską (dziś konkatedrę) – działający kościół, połączony z zamkiem. W prezbiterium od 2010 roku można oglądać przez przeszkloną posadzkę kryptę trzech wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego: Wernera von Orseln, Ludolfa Königa i Henryka von Plauen, odkrytą w 2007 roku. Godziny zwiedzania katedry poza nabożeństwami sprawdź w parafii.
• Panoramę zespołu z zachodu, gdzie zamek, katedra i gdanisko układają się w jedną sylwetkę nad doliną.

Na spacer wokół zamku i wizytę w katedrze wystarczy około godziny.

Ciekawostki

• Krypta wielkich mistrzów jest przykryta przezroczystą posadzką. W trzech współczesnych trumnach, wzorowanych na średniowiecznych, umieszczono manekiny w replikach strojów, w których pochowano mistrzów – przez uniesione wieka widać ich postacie.
• Przy kwidzyńskiej katedrze żyła w XIV wieku jako rekluzja (pustelnica zamurowana w celi przy kościele) Dorota z Mątów, czczona później jako patronka Prus.
• Cegły z rozebranych w 1798 roku skrzydeł zamku posłużyły do budowy gmachu Sądu Ziemskiego w latach 1798–1800.
• W latach 1936–1945 w zamku mieściła się szkoła Hitlerjugend, a po wojnie budynek ocalał i w 1949 roku przejęło go Ministerstwo Kultury i Sztuki.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Muzeum w zamku: zamknięte od września 2026 do zakończenia remontu (otwarcie planowane w 2030 roku). Na stronie zamku godziny otwarcia i wystawy mają status „zamknięte”.
• Teren wokół zespołu i widoki na gdanisko są dostępne bez ograniczeń.
• Informacja turystyczna zamku: +48 55 646 37 80.
• Przed przyjazdem sprawdzaj komunikaty na zamek.kwidzyn.pl – tam pojawią się informacje o wystawie „Taki oto Kwidzyn” i dacie otwarcia.

Dojazd

Kwidzyn leży na Powiślu, ok. 40 km na południe od Malborka i ok. 80 km od Gdańska. Najwygodniej dojechać samochodem drogą krajową nr 55 przez Sztum lub z Grudziądza. Do Kwidzyna kursują też pociągi regionalne. Zespół zamkowo-katedralny stoi na skarpie w centrum miasta, przy ul. Katedralnej.

W okolicy

Jeśli przyjechałeś dla architektury krzyżackiej, połącz Kwidzyn z zamkiem w Malborku i zamkiem w Sztumie – należą do tego samego muzeum (godziny sprawdź na zamek.malbork.pl). W samym Kwidzynie warto przejść się po starówce – zespół zamkowo-katedralny góruje nad nią z każdej strony. Dla rodzin dobrym pomysłem jest połączenie spaceru wokół zamku z wizytą w Malborku tego samego dnia – oba miejsca dzieli niecała godzina jazdy.